فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

532 : آیا قول به رجعت مستلزم تناسخ باطل است؟

برخی می گویند: رجعت همان تناسخی است که در علم کلام به اتفاق آراء بطلان آن به اثبات رسیده است، زیرا با رجعت روح انسان به بدن باز می گردد.
پاسخ : این اشکال ناشی از سوء برداشت و عدم فهم دقیق معنای تناسخ است. تناسخ به معنای انتقال روح است در این دنیا از بدنی به بدن دیگر که مباین با بدن اول است و این عمل تا پایان عمر دنیا ادامه پیدا کند. در حالی که مورد رجعت در عصر و زمان خاصی است که در مورد برخی از اموات اتفاق خواهد افتاد و در آن وقت روح آنها به جسمشان منتقل خواهد شد آن گونه که در قیامت خواهد بود.

533 : آیا قرآن مخالف قول به رجعت است؟

دهلوی می گوید: مطابق برخی از آیات رجعت انسان به این دنیا امکان پذیر نیست زیرا خداوند متعال درخواست کسانی را که تقاضای رجوع به دنیا را نموده اند رد کرده است آنجا که می فرماید: قال رب ارجعون لعلی اعمل صالحا فیما ترکت کلا أنها کلمة هو قائلها و من ورائهم برزح الی یوم یبعثون(1352)؛ می گوید: پروردگار من! مرا باز گردانید. شاید در آنچه ترک کردم [و کوتاهی کردم ] عمل صالحی انجام دهم. [ولی به او می گویند ]چنین نیست این سخنی است که او به زمان می گوید [و اگر باز گردد کارش همچون گذشته است ]، و پشت سر آنان برزخی است تا روزی که برانگیخته شوند.
پاسخ :
1- مورد بحث رجعت گروهی خاص از مومنین و فاسقین است در حالی که آیه عموم و اطلاق دارد، لذا می توان اطلاق آن را به اخبار متواتر رجعت برخی از افراد تقیید زد.
2- ظهور آیه در تقاضای رجوع به دنیا قبل از مرگ و هنگام دیدن ملک الموت است نه بعد از مرگ، و مورد رجعت بعد از مرگ است.
3- آیه ظهور در عدم تحقق رجعت در این دنیا با طلب کافر دارد و منافات ندارد که با امت های پیشین چنین اتفاقی افتاده است.
4- آیات بسیاری نص در تحقق رجعت در این دنیا دارد و لذا بر فرض ظهور آیه مورد نظر در عدم رجوع باید ظهور آن را تاویل نمود، زیرا نص مقدم بر ظاهر است.
5- آیه اخص از مدعی است، زیرا مربوط به درخواست رجعت از طرف کفار است، در حالی که مورد بحث اعم است.

534 : آیا رجعت عمومی و همگانی است؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت آنچه از روایات اهل بیت علیهم السلام استفاده می شود این است که:
1- رجعت همانند معاد عمومی و همگانی نیست، بلکه مخصوص کسانی است که ایمان محض و خالص یا کفر محض و خالص دارند.
امام صادق علیه السلام فرمود: ان الرجعة لیست بعامة و هی خاصة لا یرجع الا من محض الایمان محضا او محض الشرک محضا(1353)؛ رجعت عمومی نیست بلکه جنبه خصوصی دارد تنها گروهی بازگشت می کنند که ایمان خالص یا شرک خالص دارند.
2- روایاتی که اشاره به بازگشت افراد به طور خصوصی دارد.
از امام صادق علیه السلام نقل شده که فرمود: نخستین کسی که زمین برای او شکافته می شود و به زمین باز می گردد حسین بن علی علیه السلام است.(1354)
و نیز از حضرت نقل شده که فرمود: نخستین کسی که به دنیا رجعت می کند حسین بن علی علیه السلام است، او به قدری حکومت می کند که از کثرت سن ابروهایش روی دیدگانش می ریزد.(1355)