فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

527 : آیا قرآن به رجعت کسانی به این دنیا اشاره نموده است؟

در قرآن به رجعت به معنای رجوع کسی به این دنیا در موارد زیادی اشاره شده است. اینک به برخی از نمونه های آن اشاره می کنیم:
1- خداوند متعال می فرماید: الم تر الی الذین خرجوا من دیارهم و هم الوفا حذر الموت فقال لهم الله موتوا ثم احیاهم(1338)؛ آیا ندیدید کسانی را که از ترس مرگ از دیار خود بیرون رفتند که هزاران تن بودند، خداوند فرمود: بمیرید، همه مردند، سپس آنان را زنده کرد.
آیه اشاره به زنده شدن هفتاد هزار خانوار دارد که بر اثر طاعون از دنیا رفته بودند.(1339)
2- خداوند می فرماید: فقلنا اضربوه ببعضها کذلک یحیی الله الموتی و یریکم آیاته لعلکم تعقلون(1340)؛ پس دستور دادیم که پاره ای از اعضای آن گاو را بر بدن کشته بزنید تا ببینید که خداوند این گونه مردگان را زنده خواهد نمود و قدرت کامل خویش را آشکار خواهد ساخت شاید شما به خرد درآیید.
آیه مربوط به کشته بنی اسرائیل است که به قدرت خداوند زنده شد.(1341)
3- خداوند می فرماید: و اذ قلتم یا موسی لن نؤمن لک حتی نری الله جهرة فاخذتکم الصاعقه و انتم تنظرون ثم بعثناکم من بعد موتکم لعلکم تشکرون(1342)؛ و به بیاد آرید وقتی را که گفتید: ای موسی ما به تو ایمان نمی آوریم مگر آنکه خدا را آشکارا ببینیم پس صاعقه سوزان بر شما فرود آمد و آن را به چشم خود مشاهده کردید. سپس شما را بعد از مرگ برانگیختیم باشد که خدا را شکر گزارید.
آیه مربوط به برخی از قوم حضرت موسی علیه السلام است که تقاضای رویت خدا را به چشم را کردند که این خواسته سبب نزول عذاب و مرگ آنان شد ولی خداوند بار دیگر آنها را زنده کرد.(1343)
4- و نیز می فرماید: او کالذی مر علی قریة و هی خاویة علی عروش ها قال انی یحیی هذه الله بعد موتها فاماته الله مائة عام ثم بعثه(1344)؛ یا به مانند آن کسی که به دهکده ای گذر کرد که خراب و ویران شده بود، گفت: به حیرتم که خداوند چگونه این مردگان را دوباره زنده خواهد کرد. پس خداوند او را صد سال میراند و سپس زنده اش کرد.
آیه مربوط به یکی از انبیای الهی است که پس از صد سال دوباره زنده شد.(1345)
5- خداوند از حضرت عیسی حکایت کرده که فرمود:: و احیی الموتی باذن الله(1346)؛ من مرده را به اذن خدا زنده می کنم.
طبری می گوید: حضرت عیسی علیه السلام مردگان را به دعایش زنده می کرد.(1347) مطابق روایات نبوی که هر آنچه در امت های پیشین اتفاق افتاده در این امت نیز واقع خواهد شد مسأله رجوع به دنیا بعد از مرگ در این امت نیز امری واقع شدنی است.

528 : چه آثاری بر اعتقاد به رجعت مترتب است؟

در اعتقاد به رجعت آثار و فواید بسیاری مترتب است از آن جمله:
1- از آن جهت که عصر ظهور به مانند بهشت روی زمین است و از طرفی دیگر مفاد روایات رجعت مخصوص انسان های بسیار خوب و بسیار بد به این دنیا است، لذا این اعتقاد انسان را تشویق می کند تا بکوشد و مصداق انسان خوب گردد تا بتواند در عصر ظهور و حکومت حضرت مهدی علیه السلام به این فضیلت نایل آید.
2- از آنجا که انسان قبل از ظهور باید زمینه ساز ظهور مهدی علیه السلام باشد لذا بحث از رجعت اثر ترتیبی و جنبه عملی دارد.

529 : آیا رجعت با عقل و فلسفه سازگاری دارد؟

برخی معتقدند که رجعت با عقل و فلسفه ناسازگاری دارد:
1- اشکال عقلی
ولی الله دهلوی می گوید: رجوع معصیت کاران به جهاتی است:
الف: به جهت عذاب، که این ظلم است، زیرا عذاب آنها در آخرت است و تکرار آن در دنیا ظلم به حساب می آید.
ب: به جهت اذیت و آزار اوست، که در قبر تحقق یافته و لذا دوباره با رجعت عبث و بیهوده است.
ج: به جهت اظهار خیانت آنها به مردم است که این جهت در زمان و عصر آنها سزاوارتر است تا مردم آن عصر عبرت بگیرند.
د: با رجعت نیکان لازم می آید که به جهت دو بار مردن اذیت شوند.(1348)
پاسخ :

اولا:
عذاب کافران و گناه کاران بعد از رجعت از جمله عقوبات آنها به حساب می آید که مصلحت اقتضا کرده خشی از آن در این دنیا صورت پذیرد. پس محظور عقلی در بین نیست.
ثانیا:
اظهار خیانت گناهگاران نسبت به مردمی که در عصر آنها نبوده اند نیز موثر است و اگر در عصر آنها این جعت و عذاب صورت نگرفت به این جهت است که مردم به اجبار و الجاء نیفتند.
ثالثا:
مطابق روایات مرگ و نزع روح نسبت به اولیای الهی خصوصا انبیا و اوصیا همانند استشمام بوی خوش بهشت است.
2- اشکال فلسفی
می گویند: مرگ بدون استکمال حیات و خروج از قوه به فعل حاصل نمی شود و رجوع به دنیا بعد از مرگ در حقیقت رجوع به قوه بعد از فعلیت است که در فلسفه بطلان آن به اثبات رسیده است.
پاسخ : این اشکال در مرگ های طبیعی صادق است نه مرگ های اخترامی از قبیل قتل و مرض که حیات آنها در این موارد به فعلیت تامه نرسیده است.