فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

522 : سابقه اعتقاد به رجعت از چه زمانی است؟

اعتقاد به رجعت از مباحث ریشه داری است که اعتقاد به آن از خصوصیات مکتب اهل بیت علیهم السلام است. گر چه اصل این عقیده سرچشمه قرآنی داشته و در احادیث رسول خدا صلی الله علیه و آله نیز به آن اشاره شده است. لذا با مراجعه به کتاب های تراجم اهل سنت مشاهده می نماییم که از امامیه با این اعتقاد یاد می کنند. در بین اصحاب امامان نیز مشاهده شده که با مخالفان خود بر سر این عقیده مباحثات زیادی داشته اند که از آن جمله به مباحثات مومن الطاق با ابو حنیفه می توان اشاره کرد.
به همین جهت در طول تاریخ اسلام، علمای شیعه سعی زیادی در راه تثبیت این عقیده داشته اند به حدی که برخی در این باره کتاب تألیف کرده اند.
شیخ صدوق رحمة الله علیه می فرماید: قول صحیح آن است که رجعت در میان امت های پیشین بود است، و پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: هر آنچه در بین امت های پیشین اتفاق افتاده در این امت نیز اتفاق خواهد افتاد، پس واجب است که در این امت نیز رجعت باشد.(1332)
شیخ مفید رحمة الله علیه می فرماید: خداوند متعال گروهی از امت محمد صلی الله علیه و آله را بعد از وفاتشان و قبل از روز قیامت محشور خواهد نمود و این عقیده مختص به آل محمد صلی الله علیه و آله است و قرآن نیز بر آن شاهد می باشد.(1333)
سید مرتضی می فرماید: از اعتقادات شیعه آن است که خداوند متعال هنگام ظهور امام مهدی علیه السلام گروهی از شیعیان را که از دنیا رفته اند باز می گرداند تا به ثواب یاری و نصرت آن حضرت نایل شده و دولت او را مشاهده نمایند. همچنین گروهی از دشمنان را باز می گرداند تا انتقامش را از آنان بستاند.(1334)

523 : آیا رجعت از ضروریات تشیع است؟

اصل اعتقاد به رجعت مطابق رای گروهی از علمای امامیه از ضروریات مذهب به حساب می آید؛
شیخ حر عاملی می فرماید: همانا ثبوت رجعت نزد همه علمای معروف و مصنفین مشهور از ضروریات مذهب امامیه به حساب می آید و حتی عامه نیز از این موضوع باخبرند.(1335)
مرحوم مجلسی می فرماید: همانا اعتقاد به رجعت در همه عصرها مورد اجماع شیعه بوده و این مسأله مانند خورشید در وسط روز معلوم است.(1336)
علامه طباطبایی رحمة الله علیه می فرماید: روایات رجعت از طریق اهل بیت علیهم السلام به تواتر معنوی به ما رسیده است.(1337)
گر چه در معنای رجعت بین علما اختلاف شده و برخی آن را به معنای رجعت دولت گرفته اند، اما در اصل عقیده به رجعت اتفاق است، بلکه معنای معهود آن که همان بازگشت به این دنیا در عصر ظهور است معنای مشهور نزد علمای شیعه است.

524 : چرا متکلمین بحث از رجعت را در علم کلام مطرح می کنند؟

عوامل مختلفی در بحث از رجعت در علم کلام وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می کنیم:
1- رجعت از امور اعتقادی است که در روایات بسیاری به آن اشاره شده است.
2- رجعت با مسأله امامت ارتباط دارد، زیرا به این نکته اشاره دارد که امامان شیعه مورد ظلم و تعدی قرار گرفته اند و لذا در عصر حکومت حضرت مهدی علیه السلام بازگشته و حکومت خواهند کرد.
3- رجعت از آنجا که از علایم قیامت و مربوط به معاد است لذا در عقاید بحث می شود.
4- رجعت زمینه ساز اعتقاد به معاد است، زیرا همان گونه که غیبت صغرا زمینه ساز غیبت کبرا و هموارکننده آن بود، قیامت صغرا نیز که همان رجعت است هموارکننده قیامت کبرا خواهد بود.
5- رجعت با مسأله ثواب و عقاب نیز ارتباط دارد زیرا در آن نشانه هایی است از عقاب و ثواب برای کسانی که در کمال کفر و یا ایمان به سر برده اند.