فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

496 : چرا امام زمان علیه السلام بعد از ظهور به حکم داوود عمل می کند؟

کلینی به سندش از امام باقر علیه السلام نقل کرده که خطاب به ابا عبیده فرمود: ...یا ابا عبیده اذا قام قائم آل محمد صلی الله علیه و آله حکم بحکم داوود و سلیمان لا یسال البینه(1287)؛ ...ای ابا عبیده هر گاه که قائم آل محمد صلی الله علیه و آله قیام کن به حکم داوود و سلیمان حکم خواهد کرد و لذا از دلیل و شاهد سؤال نمی کند.
نعمانی از ابان بن تغلب نقل کرده که گفت: من با جعفر بن محمد صلی الله علیه و آله در مسجد کوفه بودیم که او دست مرا گرفته بود و فرمود: ای ابان زود است که خداوند سیصد و سیزده مرد را در این مسجد شما حاضر کند... آن گاه به منادی امر می کند که ندا دهد: این مهدی است که به حکم داوود و سلیمان قضاوت خواهد نمود که در قضاوتش از بینه سؤال نمی کند....(1288)
پاسخ :
1- ظاهر روایات آن است که امام زمان علیه السلام بعد از ظهور به علم خود در هر واقعه ای حکم می کند نه به بینه، بر خلاف آنچه که امامان سابق بر او انجام می دادند. شیخ مفید رحمة الله علیه در کتاب المسائل می گوید: امام علیه السلام می تواند به علم خود حکم کند همان طوری که به ظاهر شهادت ها نیز می تواند چنین کند و هر گاه شهادت را باطل ببیند بر علم خود حکم خواهد کرد....(1289)
علامه مجلسی رحمة الله علیه در مرآة العقول می فرماید: و این اختلاف در سیره اهل بیت علیهم السلام از قبیل نسخ نیست تا کسی اشکال کند که بعد از پیامبر نسخی نیست، بلکه با به اعتبار تقیه در برخی موارد است و یا به جهت اختلاف اوضاع و احوال در زمان ها است....(1290)
2- از آنجا که وظیفه امام زمان علیه السلام بعد از ظهور پر کردن زمین از عدل و داد است لذا طبیعی است که به واقع حکم نماید تا اینکه حقوق به صاحبان اصلی اش باز گردد، و مقتضای آن این است که حضرت به علم خود که از جانب خدا به او الهام شده حکم نماید و این همان حکم داوود است.
3- حکم حاکم به علمش بدون اتکا بر بینه و قسم، نه تنها مورد اتفاق علمای شیعه است بلکه برخی از علمای اهل سنت نیز آن را جایز شمرده اند.
ابن قدامه می گوید: ...از احمد بنا بر نقلی شنیده شده که حکم حاکم به علمش جایز است و این قول ابو یوسف و ابو ثور و رای دوم شافعی و اختیار مزنی است، زیرا پیامبر صلی الله علیه و آله در موردی که ذکر می کند بدون بینه و اقرار و تنها با علم به گفتار مدعی حکم صادر کرد.
آن گاه می گوید حاکم که به قول دو گواه حکم می کند به حهت غلبه بر ظن اوست پس در مورد علم و قطع اولی به جواز حکم است.
و دیگر اینکه حاکم می تواند در تعدیل و جرح شهود به علم خود عمل کند، پس در ثبوت حق به طریق ولی می تواند به علم خود حکم نماید.(1291)
نتیجه اینکه:
هیچ استبعادی ندارد که حضرت مهدی علیه السلام در قضایا به علمی که از جانب خداوند به او الهام شده حکم نماید.

497 : امام زمان علیه السلام یاتی بدین جدید یعنی چه؟

پاسخ : در بین برخی از مردم این مطلب زیاد مطرح می شود که حضرت مهدی علیه السلام هنگام ظهور دین جدیدی را عرضه می کند در حالی که ما می دانیم مطابق نص قرآن پیامبر اسلام خاتم انبیا و دین او نیز خاتم ادیان است.
با مراجعه به مصادر حدیثی پی خواهیم برد که چنین تعبیری در مجامع حدیثی وجود ندارد و تنها تعبیراتی می بینیم که ممکن است کسی از مجموعه آنها چنین استنباط کند که حضرت علیه السلام دین جدیدی را می آورد لکن در جای خود هر یک از این تعبیرات را مورد بررسی قرار خواهیم داد.
طبیعت هر نهضت و قیام و انقلابی گر چه تجدید نظر کردن در برنامه های گذشته بود و در صدد پیاده کردن امری جدید است، زیرا نوآوری از ارکان هر نهضت به شمار می آید ولی این بدان معنی نیست که از اصول اولی شریعت دست برداشته شود؛ زیرا حضرت، محیی الشریعه است و در صدد احیای همان شریعت جد خود می باشد، گر چه ممکن است آن را با اسلوب جدیدی پیاده نماید.
این مطالب هنگامی بیشتر روشن می شود که به نکات زیر توجه شود:
1- مطابق برخی روایات بخشی از احکام به جهت نبود شرایط و مقتضیات در عصر معصومین بیان نشده و تنها علمش نزد اهل بیت علیهم السلام باقی مانده است و در عصر ظهور آن احکام بیان خواهد شد.
2- بخشی از احکام به جهت ضایع شدن کتاب ها و احادیث تلف شده و به دست ما نرسیده است که قطعا نزد امام زمان علیه السلام موجود است و در عصر ظهور آنها را بیان کرده و به اجرا خواهد گذاشت.
3- در عصر غیبت به جهت دوری از امام معصوم، علما و فقها مامور به اخذ وظیفه از ادله ای هستند که غالب آن ها ظنی است و در نتیجه احکامی که استخراج می شود احکام ظاهری است نه واقعی، گر چه در عصر غیبت مامور به عمل به آنها هستیم ولی در عصر ظهور توسط امام زمان علیه السلام احکام واقعی عرضه می شود.
4- در طول تاریخ اسلام برخی از احکام کمتر به آنها عمل شده و یا اصلا در جامعه بیان نشده است همانند گرفتن جزیه با خفت و خواری از اهل ذمه در ممالک اسلامی، که به طور حتم این گونه احکام در عصر ظهور به اجرا در خواهد آمد.
5- تا عصر ظهور دیدگاه و سطح فکر و تعقل مردم بسیار بالا رفته و آمادگی و قابلیت هایی فوق العاده در فهم معارف دینی خواهد یافت که در نتیجه احتیاج به پاسخ گویی با انحای مختلف به این خواسته ها است.

498 : امام زمان علیه السلام یاتی بسلطان جدید یعنی چه؟

از امام باقر علیه السلام وارد شده که فرمود: به خدا سوگند گویا نظر می کنم به مهدی بین رکن و مقام که با مردم به... سلطان جدید از آسمان بیعت می کند.(1292)
پاسخ : در این عنوان احتمالاتی وجود دارد:
1- اینکه مقصود از سلطان جدید، اسلوب و روش جدید در اداره حکومت و شوون اجتماع باشد که بشریت نظیر آن را در هیچ نوع از حکومت ها و دولتها ندیده است؛ حکومتی در سطح کل جامعه بشری به تمام معنا اسلامی و مطابق با تمدن و پیشرفت بشری.
2- اینکه مقصود سلطنتی است که نسبت به سلطنت ها و حکومت های سابق بر خود جدید است ولی تجدیدکننده حکومت و سلطنت رسول خدا صلی الله علیه و آله در عصر خلافتشان می باشد.