فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

494 : آیا حضرت مهدی علیه السلام بعد از ظهور مسجد الحرام و مسجد النبی را تغییر خواهد داد؟

کلینی و مفید با سند خود از ابو بصیر و او نیز از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: ان القائم علیه السلام اذا قام رد البیت الحرام الی اساسه و مسجد الرسول الی اساسه...(1282)؛ هنگامی که قائم قیام کند مسجد الاحرام را به اساس خود باز می گرداند و نیز مسجد نبوی را به اساس خود باز می گرداند....
پاسخ :
1- شیخ مفید این روایت را مرسلا از ابی بصیر نقل کرده و کلینی نیز با این سند آن را نقل نموده است: احمد بن محمد، عمن حدثه، عن محمد بن الحسین عن وهیب بن حفص عن ابی بصیر...؛ و معلوم است که سند ارسال دارد زیرا راوی از محمد بن حسین مشخص نیست.
شیخ طوسی رحمة الله علیه نیز در کتاب الغیبة(1283) حدیث فوق را نقل کرده ولی در سند آن علی بن ابی حمزه بطائنی است که از سردمداران واقفی ها و از دشمنان امام رضا علیه السلام به حساب می آید. نتیجه اینکه این روایت هیچ سند معتبری ندارد که قابل احتجاج باشد.
2- حضرت مهدی علیه السلام کسی است که مورد اعتماد شیعه و اهل سنت است و شیعه علاوه بر اعتماد، او را معصوم نیز می داند. او کسی است که مطابق روایات فریقین سیره ای پسندیده دارد و بعد از ظهورش زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد. کسی که چنین اوصافی دارد هرگز شک و تریدی در عملکرد او نخواهد شد، در صورتی که مسجد الحرام و مسجد النبی را برای مصالحی خراب کرده و به اساس آن باز گرداند.
3- بر فرض صحت روایت ممکن است که توجیه آن این باشد: از آنجا که برخی از نواحی این دو مسجد به توسط سلاطین جور به جهت ریا و دیگر اهداف و یا با مال حرام و غصبی ساخته شده است، برای آنکه آثار ظالمین باقی نماند آنها را خراب می کند به جای اصلی آن باز می گرداند.
4- مطابق روایت صحیح مسلم پیامبر صلی الله علیه و آله قصد داشت که کعبه را خراب کرده و از نو بنا کند، ولی به جهت آنکه مردم تازه مسلمان بودند از این کار صرف نظر کرد.
مسلم در صحیح خود از عبدالله بن زبیر از عایشه نقل کرده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: یا عائشة لولا ان قومک حدیثو عهد بشرک لهدمت الکعبة فالزقتها بالارض و جعلت لها بابین: بابا شرقیا و بابا غربیا وزدت فیها ستة اذرع من الحجر فان قریشا اقتصرتها حیث بنت الکعبة.(1284) حدیث دیگری نیز مسلم در همین باب نقل کرده است که برخی از سلاطین کعبه را خراب کرده و دوباره بازسازی کردند.(1285)

495 : آیا امام زمان علیه السلام بعد از ظهور از ابوبکر و عمر انتقام خواهد گرفت؟

مجلسی به سندش از بشیر نبال از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: هل تدری اول ما یبده له القائم علیه السلام؟ قلت: لا. قال: یخرج هذین رطبین غضین فیحرقهما...(1286)؛ آیا میدانی که اولین کای که قائم انجام می دهد چیست؟ بشیر گفت: خیر. حضرت فرمود: آن دو نفر را در حالی که تر و تازه هستند خارج کرده و هر دو را آتش خواهد زد.
پاسخ :
1- مجلسی رحمة الله علیه این حدیث را از کتاب فضل بن شاذان به سندش از بشیر نبال نقل کرده است. ولی توثیقی در کتب رجال برای بشیر نبال نرسیده و لذا روایت از این جهت ضعیف السند بوده و قابل احتجاج نیست.
2- بر فرض صحت سند روایت، همان گونه که اشاره شد مهم ترین کار امام مهدی علیه السلام اقامه حق و عدل است و این عمل مصداق بارز آن به حساب می آید.
3- در روایت تصریح نشده که مقصود از آن دو نفر کیست لذا ممکن است که مقصود برخی از خلفای بنی امیه یا بنی عباس باشند.
4- در صورت صحت حدیث از آنجا که امام مهدی علیه السلام معصوم بوده و عمل او عین عدل و حق است باید اهل سنت نسبت به این دو خلیفه تجدید نظر کرده و با دید دیگری به آنان نظر کنند.
5- مکانی که این دو نفر در آن دفن شده اند حجره پیامبر صلی الله علیه و آله به حساب می آید و هرگز حقی نداشتند که در آن دفن شوند، و از آنجا که کار حضرت اقامه عدل است لذا جسد آن دو را از آن مکان بیرون می آورد.

496 : چرا امام زمان علیه السلام بعد از ظهور به حکم داوود عمل می کند؟

کلینی به سندش از امام باقر علیه السلام نقل کرده که خطاب به ابا عبیده فرمود: ...یا ابا عبیده اذا قام قائم آل محمد صلی الله علیه و آله حکم بحکم داوود و سلیمان لا یسال البینه(1287)؛ ...ای ابا عبیده هر گاه که قائم آل محمد صلی الله علیه و آله قیام کن به حکم داوود و سلیمان حکم خواهد کرد و لذا از دلیل و شاهد سؤال نمی کند.
نعمانی از ابان بن تغلب نقل کرده که گفت: من با جعفر بن محمد صلی الله علیه و آله در مسجد کوفه بودیم که او دست مرا گرفته بود و فرمود: ای ابان زود است که خداوند سیصد و سیزده مرد را در این مسجد شما حاضر کند... آن گاه به منادی امر می کند که ندا دهد: این مهدی است که به حکم داوود و سلیمان قضاوت خواهد نمود که در قضاوتش از بینه سؤال نمی کند....(1288)
پاسخ :
1- ظاهر روایات آن است که امام زمان علیه السلام بعد از ظهور به علم خود در هر واقعه ای حکم می کند نه به بینه، بر خلاف آنچه که امامان سابق بر او انجام می دادند. شیخ مفید رحمة الله علیه در کتاب المسائل می گوید: امام علیه السلام می تواند به علم خود حکم کند همان طوری که به ظاهر شهادت ها نیز می تواند چنین کند و هر گاه شهادت را باطل ببیند بر علم خود حکم خواهد کرد....(1289)
علامه مجلسی رحمة الله علیه در مرآة العقول می فرماید: و این اختلاف در سیره اهل بیت علیهم السلام از قبیل نسخ نیست تا کسی اشکال کند که بعد از پیامبر نسخی نیست، بلکه با به اعتبار تقیه در برخی موارد است و یا به جهت اختلاف اوضاع و احوال در زمان ها است....(1290)
2- از آنجا که وظیفه امام زمان علیه السلام بعد از ظهور پر کردن زمین از عدل و داد است لذا طبیعی است که به واقع حکم نماید تا اینکه حقوق به صاحبان اصلی اش باز گردد، و مقتضای آن این است که حضرت به علم خود که از جانب خدا به او الهام شده حکم نماید و این همان حکم داوود است.
3- حکم حاکم به علمش بدون اتکا بر بینه و قسم، نه تنها مورد اتفاق علمای شیعه است بلکه برخی از علمای اهل سنت نیز آن را جایز شمرده اند.
ابن قدامه می گوید: ...از احمد بنا بر نقلی شنیده شده که حکم حاکم به علمش جایز است و این قول ابو یوسف و ابو ثور و رای دوم شافعی و اختیار مزنی است، زیرا پیامبر صلی الله علیه و آله در موردی که ذکر می کند بدون بینه و اقرار و تنها با علم به گفتار مدعی حکم صادر کرد.
آن گاه می گوید حاکم که به قول دو گواه حکم می کند به حهت غلبه بر ظن اوست پس در مورد علم و قطع اولی به جواز حکم است.
و دیگر اینکه حاکم می تواند در تعدیل و جرح شهود به علم خود عمل کند، پس در ثبوت حق به طریق ولی می تواند به علم خود حکم نماید.(1291)
نتیجه اینکه:
هیچ استبعادی ندارد که حضرت مهدی علیه السلام در قضایا به علمی که از جانب خداوند به او الهام شده حکم نماید.