فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

419 : آیه استضعاف چگونه بر ظهور حضرت مهدی علیه السلام دلالت دارد؟

خداوند متعال می فرماید: و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین(1132)؛ اراده ما بر این قرار گرفته که بر مستضعفین زمین منت بگذاریم و آنها را پیشوایان و وارثین [روی زمین قرار ]دهیم.
مطابق سیاق آیه فوق مفسران اهل سنت و شیعه شأن نزول آیه را مربوط به قوم بنی اسرائیل می دانند،(1133) آنان بودند که روی زمین به استضعاف کشیده و خداوند آنها را بر فرعونیان پیروز گرداند، ولی ظاهر آیه دلالت بر قانون کلی و اراده و مشیت همیشگی خداوند نسبت به مستضعفین تا روز قیامت دارد خداوند اراده کرده که به حسب شرایط خاص مستضعفین را بر مستکبرین عالم پیروز گرداند، که نمونه ای از آن تحقق مشیت الهی نسبت به پیروزی بنی اسرائیل و زوال حکومت فرعونیان بود. نمونه کامل تر آن حکومت پیامبر اسلام بعد از ظهور اسلام است. و مطابق روایات اسلامی مصداق کامل تر از همه حکومت ها، حکومت حضرت مهدی علیه السلام در عصر ظهور است که خداوند حکومت او را که همان حکومت مستضعفین است در سرتاسر گیتی گسترش خواهد داد و کره زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد این معنا را می توان از قرائنی به دست آورد:
1- اراده خداوند در آیه به صیغه مضارع نرید آمده که دلالت بر استمرار دارد.
2- اراده حتمی الهی بر عنوان مستضعفین وارد شده و مستضعفین بنی اسرائیل خصوصیت ندارند.
3- روایاتی که از طرق شیعه و سنی در ذیل آیه وارد شده دلالت بر عمومیت این سنت الهی دارد:
امام صادق علیه السلام فرمود: همانا آیه مخصوص به صاحب امری است که در آخرالزمان ظهور کرده و جباران و فرعونیان را نابود خواهد کرد، او شرق و غرب زمین را مالک می شود پس زمین را پر از عدل می کند همان گونه که پر از ظلم شده باشد.(1134)
حضرت علی علیه السلام فرمود: دنیا بعد از آنکه در برابر ما همچون شتر بد خلق چموشی و سرکشی کرد به سوی ما روی می آورد و در برابر ما رام می شود. آن گاه این آیه را تلاوت نمود: و نرید ان نمن... .(1135)

420 : آیه ارتداد چگونه بر ظهور امام زمان علیه السلام دلالت دارد؟

خداوند متعال می فرماید: یا ایها الذین امنوا من یرتد منکم عن دینه فسوف یاتی الله بقوم یحبهم و یحبونه اذلة علی المومنین اعزة علی الکافرین یجاهدون فی سبیل الله و لا یخافون لومة لائم ذلک فضل الله یوتیه من یشاء والله واسع علیم(1136)؛ ای کسانی که ایمان آورده اید هر کس از شما از آیین خود باز گردد [به خدا زیانی نمی رساند]، خداوند جمعیتی را می آورد که آنها را دوست دارد و آنان [نیز] او را دوست دارند. در برابر مومنان متواضع و در برابر کافران سرسخت و نیرومند، آنها در راه خدا جهاد می کنند و از سرزنش هیچ ملامتگری نمی هراسند. این فضل خداست که به هر کس بخواهد [و شایسته ببیند] می دهد و [فضل ]خدا وسیع است و خداوند داناست.
آیه فوق اشاره به قانون استبدال دارد یعنی تبدیل جامعه ای به جامعه ای دیگر به جهت آنکه جامعه قبل به وظایف خود عمل نکرده است. خلیفه رسول خدا را طرد کرده و در جهاد کوتاهی نموده است و نیز در تطبیق دین خدا در جامعه سهل انگاری نموده است.
با مراجعه به روایات پی می بریم که اهل بیت علیهم السلام آیه را بر اصحاب امام زمان علیه السلام تاویل نموده اند، از جمله سلیمان بن هارون عجلی می گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود: همانا صاحب امر محفوظ است اگر تمام مردم از بین بروند خداوند متعال اصحاب او را گرد او جمع می کند. آنها هستند که خداوند در موردشان فرمود: یا ایها الذین آمنوا من یرتد منکم عن دینه....(1137)

421 : آیه قتال چگونه بر ظهور حضرت مهدی علیه السلام دلالت دارد؟

خداوند متعال می فرماید: و قاتلوهم حتی لا تکون فتنه و یکون الدین کله لله...(1138)؛ با آنان پیکار کنید تا فتنه برچیده شود و دین همه اش مخصوص خدا باشد.
آیه فوق دلالت دارد بر اینکه باید شرک و کفر ریشه کن شود و دین همه اش مخصوص خدا باشد و هیچ مشرکی در روی زمین نماند جز آنکه کشته شده یا داخل در دین اسلام شود. این هدف هنوز تحقق نیافته است در حالی که باید تحقق یابد و فتنه از روی زمین برچیده شود و دین خالص برای خدا گردد.
مطابق روایات این هدف در عصر ظهور حضرت مهدی علیه السلام تحقق خواهد یافت همان گونه که در آیه 33 از سوره توبه به آن اشاره شد.
آلوسی در ذیل آیه فوق می گوید: مقصود آن است که همه ادیان باطل از بین برود یعنی یا اهل ادیان از بین رفته و هلاک شوند و یا از ترس و جهات دیگر به دین اسلام بازگردند.(1139)
آن گاه می گوید: گفته شده که تاویل آیه تاکنون محقق نشده است و در هنگام ظهور حضرت مهدی علیه السلام تاویل آن خواهد آمد و در آن عصر هیچ مشرکی بر روی زمین باقی نخواهد ماند.(1140)
از امام صادق علیه السلام در مورد آیه فوق سؤال شد، حضرت فرمود: لم یجی ء تاویل هده الایة ولو قد قام قائمنا بعد سیری من یدرکه ما یکون من تاویل هذه الایة و لیبلغن دین محمد صلی الله علیه و آله ما بلغ اللیل حتی لا یکون مشرک علی ظهر الارض...(1141)؛ هنوز تاویل آیه نیامده است و اگر قائم ما قیام کند زود است کسانی که او را درک می کنند تاویل این آیه را ببینند. البته دین محمد به تمام نقاطی که شب پوشش آرام بخش خود را بر آن می افکند خواهد رسید تا اینکه در سراسر زمین شرک و بت پرستی باقی نماند.