فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

326 : آیا امام زمان علیه السلام در عصر غیبت در سرداب خانه خود مخفی و غایب شده است؟

اهل سنت به جهت استهزای عقاید شیعه می گویند: شیعه قائل است که مهدی موعود بعد از تولدش در سردابی مخفی شد و غیبت خود را از آنجا شروع کرده و تاکنون نیز در آن سرداب به سر می برد و ظهورش نیز از همان سرداب خواهد بود. لذا شیعیان هر روز از صبح تا غروب در آن سرداب به انتظار ظهورش می نشینند و اشک ماتم می ریزند.(902)
پاسخ :
اولا:
سرداب عبارت است از طبقه پایین ساختمان خانه که در مناطق گرمسیر به جهت حفاظت از گرمای شدید می سازند، و این نوع ساختمان در غالب خانه های عراق مشاهده می شود و سامرا نیز از آن مستثنی نبوده است. امام هادی علیه السلام در خانه خود به جهت آسایش اهل بیتش و محافظت از گرما چنین سردابی را ساخته بودند که بعد از شهادتش به ارث منتقل به امام عسکری علیه السلام شد.
مطابق تاریخ، حضرت مهدی علیه السلام از زمان ولادت از دیدگان مردم خصوصا حکام مخفی بود و بعد از شهادت پدرش بر جسد او نماز گزارد و رسما غیبت خود را از آن خانه آغاز نمود. و از آنجا که سکونت حضرت و سایر اعضای خانواده در آن سرداب بوده است لذا مکان غیبت را به آن سرداب مقدس نسبت می دهند. این سرداب برای شیعیان اهل بیت علیهم السلام از آن جهت مقدس شمرده شده است که امام زمان و پدرش و جدش علیه السلام در آن سرداب به سر برده و عبادت به جای آورده اند و از همان مکان نیز حضرت مهدی علیه السلام غایب شده است. نسبت غیبت حضرت به سرداب همانند نسبت غیبت به تمام خانه و هر مکانی است که امام زمان در آن دیده شده و زندگی کرده است. و این نهایت جهل و نادانی است که کسی به شیعه نسبت دهد که آنان معتقدند که امام زمان علیه السلام در سرداب خانه خود غایب شده و تا هنگام خروج در آن باقی است زیرا مطابق روایات فراوان امام زمان علیه السلام در سرزمین های مختلف بر موالیان خود وارد می شوند و در مناطق مختلف گردش می کنند.
حضرت در موسم های دینی همچون حج حاضر شده و اقامه شعائر دینی می نمایند و گواه بر زنده ها و مرده ها خواهند بود. لذا بهترین تعبیری که می توان درباره سرداب مقدس و زیارت مردم از آنجا داشت این است که حضرت مکان خاصی ندارند لذا شیعیان در محل های اختصاصی آن حضرت همچون مسجد سهله و مسجد جمکران و... دور هم جمع می شوند و به یاد آن حضرت ندبه کرده و از او درخواست ظهورش را می نمایند. و در حقیقت سرداب مقدس از آن جهت که شروع غیبت آنجا بوده جنبه رمزی داشته، در آنجا شیعیان گرد هم جمع می شوند و از خداوند طلب خروج او را می نمایند.
علامه امینی رحمة الله علیه می فرماید: ...شیعه اعتقاد ندارد که غیبت امام در سرداب است و خودشان او را در سرداب مخفی کرده اند و از همان جا نیز ظهور خواهد کرد بلکه اعتقاد شیعه - که با احادیث تأیید شده - آن است که او از مکه معظمه مقابل خانه خدا ظهور خواهد کرد. هرگز قائل نشده که سرداب مقدس آن نور را در خود مخفی کرده است بلکه آن سرداب خانه امامان در سامرا بوده است. و این مسأله ای همگانی در خانه های عراق است که به جهت حفاظت از گرما می سازند. این سرداب به طور خصوص از آن جهت شرف پیدا نموده که به سه نفر از امامان دین منسوب است، خانه ای که داوند متعال اذن داده که ارتفاع معنوی یافته و در آن اسم و ذکر خدا برده شود.(903)
ثانیا:
عقیده هر مذهب یا دینی را می توان از لابلای کتاب های علمای آن مذهب یا دین یافت. با مراجعه به کتاب های علمای شیعه قبل از ولادت امام مهدی علیه السلام تا این زمان که در دسترس همه است پی خواهیم برد که هیچ یک از آنان حتی نزد عوام از آنها چنین اعتقادی وجود ندارد که دشمنان شیعه به آن نسبت می دهند.

327 : مکان حضرت مهدی علیه السلام در عصر غیبت کبرا کجا است؟

از روایات بسیاری استفاده می شود که امام زمان علیه السلام نه تنها در سرداب مقدس مخفی نیست بلکه هیچ مکان معینی ندارد.
امام زمان علیه السلام در خطاب خود به ابراهیم بن مهزیار فرمود: پدرم مرا وصیت کرده که در سرزمین های مخفی و دور سکنی گزینم تا امرم از مردم مخفی بماند و محلم از کیدهای اهل ضلالت و ارتداد و از حوادث امت های گمراه محفوظ بماند. لذا این سفارش، مرا به تپه های بلند کشانده است.(904)
آری مطابق برخی از روایات مکان خاصی برای حضرت وجود دارد که تنها خواص از شیعیانش از آن اطلاع دارند.
اسحاق بن عمار از امام صادق علیه السلام نقل می کند که فرمود: للقائم غیبتان: احداهما قصیرة و الاخری طویلة، الغیبة الاولی لا یعلم بمکانه فیها الا خاصة شیعته و الاخری لا یعلم بمکانه فیها الا خاصة موالیه(905)؛ برای قائم دو غیبت است: یکی کوتاه و دیگری طولانی، در غیبت کوتاه کسی غیر از خواص از شیعیانش از مکان او اطلاع ندارند و در غیبت طولانی نیز تنها خواص از دوستدارانش از مکان او آگاهند.

328 : آیا امام زمان علیه السلام از سرداب مقدس ظهور خواهند کرد؟

از جمله نسبت های ناروایی که به شیعه داده شده این است که آنان معتقدند امام مهدی علیه السلام در آخرالزمان از سرداب سامرا خروج خواهد کرد. ولی با مراجعه به کتاب های حدیثی و کلامی شیعه پی خواهیم برد که این نسبت کذب و دروغ است. بلکه شیعه معتقد است که آن حضرت همانند جدش رسول خدا صلی الله علیه و آله از مکه مکرمه ظهور خواهند نمود.
فضل بن شاذان به سند خود از امام صادق علیه السلام و او از امیر المومنین علیه السلام در حدیثی طولانی نقل کرده که فرمود: هو التاسع من ولدک یا حسین! یظهر بین الرکنین...(906)؛ او نهمین از فرزندان توست ای حسین! که بین رکن و مقام ظهور خواهد کرد.
شیخ صدوق نیز به سند خود از امام صادق علیه السلام نقل می کند که فرمود: القائم منا منصور بالرعب، موید بالنصر... فعند ذلک خروج قائمنا. فاذا خرج اسند ظهره الی الکعبة و اجتمع الیه ثلاثمائة و ثلاثه عشر رجلا...(907)؛ قائم از ما کسی است که به رعب و ترس یاری شده، و به نصرت تأیید می شود... در آن هنگام است خروج قائم ما. پس هنگامی که خروج کند بر کعبه تکیه زند در آن هنگام سیصد و سیزده نفر دور او جمع می شوند....