فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

325 : آیا قیام قبل از ظهور حجت صحیح است؟

برخی معتقدند که قیام و انقلاب بر ضد هر حاکم ظالم و بی دین قبل از ظهور امام زمان علیه السلام حرام است، آنان به روایاتی در این باره استناد می کنند از قبیل آنکه امام صادق علیه السلام فرمود: کل رایة ترفع قبل قیام القائم فصاحبها طاغوت یعید من دون الله عزوجل(899)؛ هر پرچمی که قبل از قیام قائم بالا رود صاحب آن طاغوت بوده و غیر خداوند عزوجل را عبادت می کند.
در توجیه این روایات می گوییم:
1- این روایات با اصول کلی شریعت و مبانی قطعی آن که از جمله ادله امر به معروف و نهی از منکر و جهاد است منافات دارد، زیرا این سه مراتبی دارد که یکی از آنها قیام است.
2- غالب روایات مشکل سندی از قبیل ارسال و ضعف راوی دارد. که در جای خود مورد بحث سندی و تضعیف قرار گرفته است.
3- از برخی روایات نیز استفاده می شود که امام در صدد خبر از غیب است به این معنا که امام می فرماید: این گونه انقلاب ها به پیروزی نهایی نمی رسد گر چه ممکن است آثار مثبتی بر آن مترتب شود، نه آنکه امام در صدد تخطئه اصل انقلاب باشد آن گونه که در مورد قیام زید شهید و مختار فرمودند.
4- دعوت انقلابی و انقلاب کننده بر دو گونه است: یکی دعوت به حق که به هدف برپا داشتن حق و باز گرداندن زمام امور حکومت به دست اهل بیت علیهم السلام است. که البته چنین حکومتی مورد تأیید امامان معصوم علیه السلام است.
دیگری دعوت به باطل که به جهت مطرح کردن خود است و مقصود از کل رایة گویا همین معنا است. بنابراین قیام هایی که در صدد دفاع از حریم شریعت و امامت اهل بیت علیهم السلام است تخصصاً از این روایات خارج می باشد و لذا هنگامی که درباره وظیفه شیعیان در مقابل قیام مختار از امام زین العابدین علیه السلام سؤال شد حضرت فرمود: لو ان عبدا زنجیا تعصب لنا اهل البیت، لوجب علی الناس مؤازرته(900)؛ هر گاه برده ای زنگی برای یاری ما پیشانی بند به پیشانی بست - کنایه از اینکه قیام کرد - بر مردم کمک و یاری او واجب است.
امام صادق علیه السلام فرمود: یخرج القائم حتی یخرج اثنا عشر من بنی هاشم کلهم یدعو الی نفسه(901)؛ قائم خروج نخواهد کرد تا آنکه قبل از آن دوازده نفر از بنی هاشم خروج کنند و همه آنها مردم را به خود دعوت می کنند.

سرداب مقدس

326 : آیا امام زمان علیه السلام در عصر غیبت در سرداب خانه خود مخفی و غایب شده است؟

اهل سنت به جهت استهزای عقاید شیعه می گویند: شیعه قائل است که مهدی موعود بعد از تولدش در سردابی مخفی شد و غیبت خود را از آنجا شروع کرده و تاکنون نیز در آن سرداب به سر می برد و ظهورش نیز از همان سرداب خواهد بود. لذا شیعیان هر روز از صبح تا غروب در آن سرداب به انتظار ظهورش می نشینند و اشک ماتم می ریزند.(902)
پاسخ :
اولا:
سرداب عبارت است از طبقه پایین ساختمان خانه که در مناطق گرمسیر به جهت حفاظت از گرمای شدید می سازند، و این نوع ساختمان در غالب خانه های عراق مشاهده می شود و سامرا نیز از آن مستثنی نبوده است. امام هادی علیه السلام در خانه خود به جهت آسایش اهل بیتش و محافظت از گرما چنین سردابی را ساخته بودند که بعد از شهادتش به ارث منتقل به امام عسکری علیه السلام شد.
مطابق تاریخ، حضرت مهدی علیه السلام از زمان ولادت از دیدگان مردم خصوصا حکام مخفی بود و بعد از شهادت پدرش بر جسد او نماز گزارد و رسما غیبت خود را از آن خانه آغاز نمود. و از آنجا که سکونت حضرت و سایر اعضای خانواده در آن سرداب بوده است لذا مکان غیبت را به آن سرداب مقدس نسبت می دهند. این سرداب برای شیعیان اهل بیت علیهم السلام از آن جهت مقدس شمرده شده است که امام زمان و پدرش و جدش علیه السلام در آن سرداب به سر برده و عبادت به جای آورده اند و از همان مکان نیز حضرت مهدی علیه السلام غایب شده است. نسبت غیبت حضرت به سرداب همانند نسبت غیبت به تمام خانه و هر مکانی است که امام زمان در آن دیده شده و زندگی کرده است. و این نهایت جهل و نادانی است که کسی به شیعه نسبت دهد که آنان معتقدند که امام زمان علیه السلام در سرداب خانه خود غایب شده و تا هنگام خروج در آن باقی است زیرا مطابق روایات فراوان امام زمان علیه السلام در سرزمین های مختلف بر موالیان خود وارد می شوند و در مناطق مختلف گردش می کنند.
حضرت در موسم های دینی همچون حج حاضر شده و اقامه شعائر دینی می نمایند و گواه بر زنده ها و مرده ها خواهند بود. لذا بهترین تعبیری که می توان درباره سرداب مقدس و زیارت مردم از آنجا داشت این است که حضرت مکان خاصی ندارند لذا شیعیان در محل های اختصاصی آن حضرت همچون مسجد سهله و مسجد جمکران و... دور هم جمع می شوند و به یاد آن حضرت ندبه کرده و از او درخواست ظهورش را می نمایند. و در حقیقت سرداب مقدس از آن جهت که شروع غیبت آنجا بوده جنبه رمزی داشته، در آنجا شیعیان گرد هم جمع می شوند و از خداوند طلب خروج او را می نمایند.
علامه امینی رحمة الله علیه می فرماید: ...شیعه اعتقاد ندارد که غیبت امام در سرداب است و خودشان او را در سرداب مخفی کرده اند و از همان جا نیز ظهور خواهد کرد بلکه اعتقاد شیعه - که با احادیث تأیید شده - آن است که او از مکه معظمه مقابل خانه خدا ظهور خواهد کرد. هرگز قائل نشده که سرداب مقدس آن نور را در خود مخفی کرده است بلکه آن سرداب خانه امامان در سامرا بوده است. و این مسأله ای همگانی در خانه های عراق است که به جهت حفاظت از گرما می سازند. این سرداب به طور خصوص از آن جهت شرف پیدا نموده که به سه نفر از امامان دین منسوب است، خانه ای که داوند متعال اذن داده که ارتفاع معنوی یافته و در آن اسم و ذکر خدا برده شود.(903)
ثانیا:
عقیده هر مذهب یا دینی را می توان از لابلای کتاب های علمای آن مذهب یا دین یافت. با مراجعه به کتاب های علمای شیعه قبل از ولادت امام مهدی علیه السلام تا این زمان که در دسترس همه است پی خواهیم برد که هیچ یک از آنان حتی نزد عوام از آنها چنین اعتقادی وجود ندارد که دشمنان شیعه به آن نسبت می دهند.