فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

301 : آیا موضوع غیبت با وظیفه هدایت گری امام علیه السلام سازگاری دارد؟

با مراجعه به کتاب های کلامی و فلسفی و عرفانی به وجود دو تفسیر بر امامت پی می بریم:
1- تعرف کلامی: مطابق این تعریف امامت ریاستی است بر عموم توسط یکی از اشخاص در امور دین و دنیا.(881)
2- تعریف فلسفی - عرفانی: مطبق این تعریف، امامت منصبی است الهی همانند نبوت، و بین این دو امامت و نبوت هیچ فرقی جز وحی نیست. امامت استمرار تمام وظایف نبوت جز تحمل وحی الهی است، و نیز نوعی تصرف است در باطن و نفوس افراد برای رساندن آنها به کمال مطلوب.
مطابق این تعریف ریاست در امور دین و دنیا شأنی از شؤون امامت به این معناست و این همان معنایی است که شیعه دوازده امامی به آن ملتزم است. لذا امامت را به همین جهت جزء اصول دین به حساب آورده و آن را از نبوت بالاتر می داند.
علامه طباطبایی رحمة الله علیه می فرماید: امامت حقیقتی ورای مقام اطاعت یا ریاست دین و دنیا یا وصایت و خلافت و جانشینی در روی زمین به معنای حکومت بین مردم است.(882)
عمق معنای امامت نزد ایشان به این است که امامت، هدایت باطنی بوده که همان ولایت بر مردم و کردار آنان است و این هدایت باطنی جز ایصال به مطلوب نیست.
متکلمین بر ضرورت معنایی که برای امامت ذکر کرده اند به ادله ای از قبیل: قاعده لطف، لزوم حفظ شریعت و تبیین دین خداوند استدلال کرده اند که عمدتا با حضور امام در بین مردم تامین می شود.
ال اگر اشکال شود که این لطف چگونه با غیبت حضرت سازگاری دارد در جواب باید بگوییم:
اولا:
امام زمان علیه السلام حافظ کلی شریعت است و از اتفاق بر باطل جلوگیری می کند.
ثانیا:
الطاف خداوند درجات مختلفی دارد که هنگام تزاحم آنچه که لطف بیشتری دارد مقدم می گردد و لذا اگر چه با حضور امام، مردم به الطافی خواهند رسید و از حضور او بهره مند خواهند شد، ولی لطف غیبت او مهم تر است، همان گونه که در بحث فلسفه غیبت به آن اشاره کردیم.
در مورد تفسیر دوم برای امامت که همان تفسیر عرفا است جای هیچ نوع اشکالی در مورد غیبت امام نیست، زیرا بنا بر آن تعریف، امامت حقیقتی است که امام به جهت قابلیت هایی که پیدا کرده می تواند در نفوس انسان ها تصرف کرده و آنها را به سر منزل مقصود برساند.
این معنا برای امامت، با غیبت او نیز سازگاری دارد و امام در عصر غیبت نیز این تصرفات را می تواند انجام دهد که در طول عصر غیبت چنین هدایت هایی را فراوان داشته است.(883)

302 : با غیبت امام زمان علیه السلام چگونه می توان امام زمان خود را شناخت؟

مطابق روایاتی که در کتب فریقین آمده، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة(884)؛ هر کس بمیرد در حالی که امام زمان خود را نشناخته به مرگ جاهلیت از دنیا رفته است. جای این سؤال باقی است که با وجود غیبت امام زمان علیه السلام چگونه می توان او را شناخت؟
در جواب می گوییم: مقصود از شناخت و معرفت حضرت شناخت جسم و شکل و شمایل او نیست بلکه مقصود، معرفت به مقام و منزلت و جایگاهی است که حضرت مهدی علیه السلام نزد خداوند متعال در این عالم دارد. او کسی است که حافظ کلی شریعت است، واسطه فیض تکوینی و تشریعی الهی است. او کسی است که به اذن و اراده الهی در نفوس قابل تصرف کرده و به حق و حقیقت رهنمون می کند. او کسی است که جامع جمیع علوم اولین و آخرین است و او کسی است که... .
این معرفت نسبت به حضرت مهدی علیه السلام که امام زمان ما است بدون دیدن شکل و شمایل ایشان هم قابل تحصیل است.

303 : به چه دلیل این زمان آخرالزمان است؟

در روایات اسلامی برای دوره آخرالزمان علایم و نشانه هایی ذکر شده که با تحقق این علایم و نشانه ها پی می بریم که هم اکنون در دوره آخرالزمان قرار داریم. اینک به برخی از این علایم و نشانه ها اشاره می کنیم:
1- گسترش ترس و ناامنی
امام باقر علیه السلام می فرماید: لا یقوم القائم الا علی خوف شدید...(885)؛ حضرت قائم علیه السلام قیام نمی کند مگر در دورانی پر از بیم و هراس.
و نیز فرمود: مهدی علیه السلام هنگامی قیام می کند که زمام کارهای جامعه در دست ستمکاران باشد.(886)
2-تهی شدن مساجد از هدایت
پیامبر صلی الله علیه و آله درباره وضعیت مساجد در آخرالزمان می فرماید: مساجدهم عامرة و هی خراب من الهوی(887)؛ مسجدهای آن زمان آباد و زیباست ولی از هدایت و ارشاد در آن خبری نیست.
3- سردی عواطف انسانی
رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله در این باره می فرماید: فلا الکبیر یرحم الصغیر و لا القوی یرحم الضعیف و حینئذ یأذن الله له بالخروج(888)؛ در آن روزگار بزرگترها به زیردستان و کوچکترها ترحم نمی کنند و قوی بر ضعیف ترحم نمی نماید. در آن هنگام خداوند به او [مهدی علیه السلام ] اذن قیام و ظهور می دهد.
4-گسترش فساد اخلاقی
رسول خدا صلی الله علیه و آله می فرماید: قیامت برپا نمی شود تا آنکه زنی را در روز روشن و به طور آشکار گرفته در وسط راه به او تعدی می کنند و هیچ کس این کار را نکوهش نمی کند.
محمد بن مسلم می گوید: به امام باقر علیه السلام عرض کردم: ای فرزند رسول خدا، قائم شما چه وقت ظهور خواهد کرد؟ امام فرمود: أذا تشبه الرجال بالنساء و النساء بالرجال. و اکتفی الرجال بالرجال و النساء بالنساء(889)؛ هنگامی که مردها خود را شبیه زنان و زنان خود را شبیه مردان کنند. آن گاه که مردان به مردان اکتفا کرده و زنان به زنان اکتفا کنند.
5-آرزوی کمی فرزند
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود: رستاخیز بر پا نمی شود تا آنکه که کسی پنج فرزند دارد و آرزوی چهار فرزند کند و آنکه چهار فرزند دارد می گوید کاش سه فرزند داشتم و صاحب سه فرزند آرزوی دو فرزند دارد و آنکه دو فرزند دارد آرزوی یک فرزند بنماید. و کسی که یک فرزند دارد آرزو کند که کاش فرزندی نداشت.(890)
6- مرگ های ناگهانی
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: قیامت بر پا نمی گردد تا اینکه مرگ سفید ظاهر شود. گفتند: ای رسول خدا مرگ سفید چیست؟ فرمود: مرگ ناگهانی.(891)
7- جنگ و کشتار
امام رضا علیه السلام فرمود: پیش از ظهور امام زمان کشتارهای پیاپی و بی وقفه رخ خواهد داد.(892)