فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

261 : ملاک و معیار انتصاب نواب اربعه چه بوده است؟

امامان معصوم علیه السلام بر اساس حکمت رفتار می کردند و قطعا در نصب ها یک سری معیارها و ملاک هایی را مد نظر داشتند از قبیل:
1- تقیه و رازداری در حد بالا
سفیر اول حضرت، عثمان بن سعید برای رعایت تقیه می کوشید تا خود را از بازرسی های رژیم عباسی دور نگه دارد. او بدین منظور در هیچ بحث و مجادله مذهبی یا سیاسی به صورت آشکار درگیر نمی شد.(757)
حسین بن روح نیز در راستای رعایت و حفظ تقیه یکی از خدمتگزاران خود را تنها به این دلیل که معاویه را لعن نمود عزل و اخراج کرد.(758)
2- صبر و استقامت بسیار عالی و ممتاز
عده ای از ابو سهل نوبختی پرسیدند: چرا تو نایب خاص حضرت نشدی؟ او در جواب گفت: آنان (امامان علیهم السلام) بهتر از همه می دانند که چه کسی لایق این مقام است.
من آدمی هستم که با دشمنان رفت و آمد دارم و با آنان مناظره می کنم. اگر آنچه را که ابوالقاسم حسین بن روح درباره امام مهدی علیه السلام می داند من می دانستم شاید در بحث هایم با دشمنان آن گاه که جدال و لجات آنان را می دیدم می کوشیدم تا دلایل بنیادی را بر وجود امام ارائه دهم و در نتیجه محل اقامت او را برملا می ساختم. اما اگر ابوالقاسم حسین بن روح، امام را زیر عبای خود پنهان داشته باشد و بدنش را با قیچی قطعه قطعه کنند تا امام مهدی علیه السلام را نشان دهد هرگز قبای خود را کنار نمی زند و امام را نشان نمی دهد.(759)
3- نسبت به دیگران فهمیده تر بودن
شیخ طوسی در کتاب الغیبة به فهم و درایت آنان اشاره کرده است.(760)
4- حساس نبودن حکومت نسبت به آنان
امام مهدی علیه السلام در انتخاب نایبان خاص خود از افرادی استفاده می کرد که در دستگاه ظالمان عباسی نسبت به آنها حساسیتی نباشد چون نیابت خاص کاری بود بسیار مخفی و مبهم و مهم. و لذا هر یک از آنان دارای شغل بوده، کاسبی می کرده اند تا شناخته نشوند.

262 : چه عواملی باعث شد برخی ادعای سفارت دروغین از طرف حضرت نمایند؟

هنوز مدتی از عهد سفارت ناحیه مقدسه نگذشته بود که این دستگاه مقدس مبتلا به مصیبت مدعیان سفارت گشت. آنان از این ادعای دروغین خود اهدافی را دنبال می نمودند که عبارت بود از:
1- از آنجا که ایمان ضعیفی داشتند با این ادعا در صدد انحراف مردم و جامعه شیعی بودند.
2- طمع به دست آوردن اموال مردم و حقوق شرعیه، زیرا از آنجا که امام زمان علیه السلام در غیبت به سر می بردند اینها می توانستند در اموال تصرف نمایند.
3- گسترش موقعیت خود در جامعه، زیرا با این ادعا و انتساب خود به امام مهدی علیه السلام در صدد گسترش شهرت خود بر می آمدند.

263 : مدعیان دروغین سفارت چه کسانی بوده اند؟

شروع تزویر در امر سفارت به عصر سفیر دوم محمد بن عثمان عمری باز می گردد؛ زیرا پدر او عثمان بن سعید به قدری معروف بود که هیچ کس جرأت معارضه با او را نداشت.
اول کسی که ادعای سفارت دروغین نمود ابو محمد شریعی بود.(761) و بعد از او محمد بن نصیر نمیری(762) و احمد بن هلال کرخی(763) و ابو طاهر محمد بن علی بن بلال بلالی(764) و ابوبکر محمد بن احمد بن عثمان بغدادی و اسحاق احمر(765) و مردی معروف به باقطانی(766).
برخی از آنان در ابتدا از مردان صالح بودند ولی به جهات مختلف راه انحراف را پیشه نمودند. سفیر دوم با تمام قدرت به مقابله با آنها پرداخت و نیز از ناحیه مقدسه توقیعات و بیانات شدید در لعن و تبری از آنان صادر شد که دلالت بر دروغگویی و سوء باطن آنان داشت.
در زمان سفارت حسین بن روح سفیر - سوم مصیبت - در این زمینه بیشتر شد، زیرا شخصی به نام محمد بن علی شلمغانی غزافری ادعای سفارت نمود و بیشترین تأثیر را در انحراف جامعه به جای گذاشت.(767) او گر چه در ابتدای امر مردی مومن به نظر می رسید و وکیل حسین بن روح بود، ولی عاقبت به انحراف کشیده شد. آخرین کسی که ادعای دروغین سفارت داشت ابو دلف کاتب بود که بر این ادعای خود تا بعد از وفات سمری - سفیر چهارم - باقی بود.