فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

260 : وظایف و مسئولیت های نواب اربعه چه بوده است؟

وظایف و محور کلی فعالیت های نواب اربعه بدین قرار است:
1- زدودن شک و حیرت مردم درباره وجود امام مهدی علیه السلام
مهم ترین وظیفه ای که نواب اربعه به ویژه سفیر اول یعنی عثمان بن سعید عمری بر عهده داشت این بود که برای شیعیان ثابت کند امام عسکری علیه السلام فرزندی دارد که اکنون امام است و او نایب خاص آن حضرت می باشد.
2- حفظ امام مهدی علیه السلام از راه پنهان داشتن نام و مکان آن حضرت
امام مهدی علیه السلام در توقیعی به محمد بن عثمان بن سعید عمری بیان داشت که از ذکر نام و نشان آن حضرت خودداری کند و در جهت پنهان داشتن نام و مکان آن حضرت بکوشد.(753)
ابو سهل نوبختی در جواب این سوال که چرا تو سفیر ناحیه مقدسه نشدی؟ فرمود: من نمی توانم مانند حسین بن روح سر نگهدار باشم.(754)
3- سازماندهی و سرپرستی سازمان وکالت
از طریق این سازمان شیعیان پرسش ها و شبهات دینی خود را با وکلا در میان می گذاشتند و آنان به واسطه سفیر از ناحیه مقدسه پاسخ را به شیعیان می رساندند، و نیز وجوه شرعی خود را به وکلا می دادند و وکلا آن را به مسئول سازمان تحویل می دادند.
4- پاسخ گویی به پرسش های فقهی و مشکلات عقیدتی
آنان گاهی پرسش های فقهی و مسائل مستحدثه شیعیان را به عرض امام مهدی علیه السلام می رساندند و پاسخ آن را دریافت و به شیعیان ابلاغ می کردند.(755)
5- اخذ و توزیع اموال متعلق به امام مهدی علیه السلام
امام مهدی علیه السلام در روز بعد از رحلت امام عسکری علیه السلام و یا در همان روز بعد از مراسم خاک سپاری امام عسکری علیه السلام به هیئت قمی ها دستور داد که از این به بعد اموال متعلق به آن حضرت را به وکیلش در بغداد (ابو عمرو، عثمان بن سعید عمری) تحویل دهند.(756)
6- مبارزه با غلات و مدعیان دروغین نیابت و بابیت
در راستای همین وظیفه در این دوره هفتاد ساله هر کسی که به دروغ ادعای بابیت و وکالت نمود، مثل حلاج، شلمغانی و دیگران، با آنان به مبارزه برخاستند و از ناحیه مقدسه توقیعاتی به واسطه آنان صادر شد و با روشن شدن ماهیت آنان شیعیان امامیه از این نوع انحرافات مصون ماندند و به سفارت نواب اربعه و وکالت بیشتر اعتماد نمودند.
7- مبارزه با وکلای خائن
گاهی برخی از وکلا منحرف می شدند و از وظایف اصلی خود عدول می کردند. در این صورت مشکلاتی را برای سازمان مخفی وکالت به وجود می آوردند و گاهی وجوه شرعی را نزد خود نگه می داشتند، در این صورت نواب اربعه هر کدام به نوبه خود مسئولیت داشتند تا با آن وکیل خائن مبارزه کنند.
8- آماده سازی مردم برای پذیرش غیبت کبرا
این وظیفه بیش از همه بر دوش ابو الحسن علی بن محمد علی بن محمد سمری آخرین سفیر امام مهدی علیه السلام سنگینی داشت، از این رو امام مهدی علیه السلام از راه اعجاز به او کمک کرد و شش روز قبل از مرگش توقیعی صادر نمود و زمان دقیق وفات وی را بیان داشت تا اینکه حجت بر همگان تمام شود و اذهان آماده پذیرش دوره دیگری از غیبت آن حضرت باشد.

261 : ملاک و معیار انتصاب نواب اربعه چه بوده است؟

امامان معصوم علیه السلام بر اساس حکمت رفتار می کردند و قطعا در نصب ها یک سری معیارها و ملاک هایی را مد نظر داشتند از قبیل:
1- تقیه و رازداری در حد بالا
سفیر اول حضرت، عثمان بن سعید برای رعایت تقیه می کوشید تا خود را از بازرسی های رژیم عباسی دور نگه دارد. او بدین منظور در هیچ بحث و مجادله مذهبی یا سیاسی به صورت آشکار درگیر نمی شد.(757)
حسین بن روح نیز در راستای رعایت و حفظ تقیه یکی از خدمتگزاران خود را تنها به این دلیل که معاویه را لعن نمود عزل و اخراج کرد.(758)
2- صبر و استقامت بسیار عالی و ممتاز
عده ای از ابو سهل نوبختی پرسیدند: چرا تو نایب خاص حضرت نشدی؟ او در جواب گفت: آنان (امامان علیهم السلام) بهتر از همه می دانند که چه کسی لایق این مقام است.
من آدمی هستم که با دشمنان رفت و آمد دارم و با آنان مناظره می کنم. اگر آنچه را که ابوالقاسم حسین بن روح درباره امام مهدی علیه السلام می داند من می دانستم شاید در بحث هایم با دشمنان آن گاه که جدال و لجات آنان را می دیدم می کوشیدم تا دلایل بنیادی را بر وجود امام ارائه دهم و در نتیجه محل اقامت او را برملا می ساختم. اما اگر ابوالقاسم حسین بن روح، امام را زیر عبای خود پنهان داشته باشد و بدنش را با قیچی قطعه قطعه کنند تا امام مهدی علیه السلام را نشان دهد هرگز قبای خود را کنار نمی زند و امام را نشان نمی دهد.(759)
3- نسبت به دیگران فهمیده تر بودن
شیخ طوسی در کتاب الغیبة به فهم و درایت آنان اشاره کرده است.(760)
4- حساس نبودن حکومت نسبت به آنان
امام مهدی علیه السلام در انتخاب نایبان خاص خود از افرادی استفاده می کرد که در دستگاه ظالمان عباسی نسبت به آنها حساسیتی نباشد چون نیابت خاص کاری بود بسیار مخفی و مبهم و مهم. و لذا هر یک از آنان دارای شغل بوده، کاسبی می کرده اند تا شناخته نشوند.

262 : چه عواملی باعث شد برخی ادعای سفارت دروغین از طرف حضرت نمایند؟

هنوز مدتی از عهد سفارت ناحیه مقدسه نگذشته بود که این دستگاه مقدس مبتلا به مصیبت مدعیان سفارت گشت. آنان از این ادعای دروغین خود اهدافی را دنبال می نمودند که عبارت بود از:
1- از آنجا که ایمان ضعیفی داشتند با این ادعا در صدد انحراف مردم و جامعه شیعی بودند.
2- طمع به دست آوردن اموال مردم و حقوق شرعیه، زیرا از آنجا که امام زمان علیه السلام در غیبت به سر می بردند اینها می توانستند در اموال تصرف نمایند.
3- گسترش موقعیت خود در جامعه، زیرا با این ادعا و انتساب خود به امام مهدی علیه السلام در صدد گسترش شهرت خود بر می آمدند.