موعود شناسی و پاسخ به شبهات

نویسنده : علی اصغر رضوانی

252 : سفیر اول امام مهدی علیه السلام چه کسی بوده و چه موقعیتی داشته است؟

سفیر اول امام مهدی علیه السلام ابو عمرو عثمان بن سعید عمری است. او به جهت شناخته نشدن به شغل روغن فروشی روی آورد. در مصادر تاریخی سخن از سال ولادت و و وفات او به میان نیامده است، و تنها اسم او برای اولین بار به عنوان وکیل خاص امام هادی علیه السلام برده شده است.
او بعد از شهادت امام هادی علیه السلام وکیل خاص از طرف امام عسکری علیه السلام شد. آن حضرت نیز او را در مناسبت های مختلف مورد مدح و ستایش خود قرار می داد. از جمله آن که در حق او فرمود: هذا ابو عمرو الثقة الامین، ثقة الماضی و ثقتی فی المحیی و الممات، فما قاله لکم فعنی یقوله، و ما ادی الیکم فعنی یودیه (721)؛ این ابو عمرو ثقه و امین است، مورد اطمینان گذشتگان و مورد اطمینان من در حیات و بعد از حیات من است، هر آن چه برای شما می گوید از من است و آنچه به شما می رساند از جانب من می باشد.
در مجلسی که او با چهل نفر از شیعیان امام عسکری علیه السلام بودند، حضرت فرزند خود مهدی را به او نشان داد و بر امامت و غیبت او تصریح نمود، و درباره وکالت او فرمود: هر آن چه عثمان (بن سعید) می گوید قبول کنید....(722)
هنگام شهادت امام عسکری علیه السلام در سال 260 هجری، در تغسیل حضرت حاضر بود و تمام امور ایشان را به عهده داشت.(723)
ممکن است که این عمل را این گونه توجیه نماییم که او در ظاهر، عمل تغسیل را انجام داده تا امر بر حاکمان ظلم مشتبه گردد و گر نه مطابق برخی روایات امر تغسیل و تکفین امام بر عهده امام است. عثمان بن سعید بعد از شهادت امام عسکری علیه السلام به تصریح آن حضرت و نص امام مهدی علیه السلام هنگام ورود قمی ها به سامرا، سفیر اول آن حضرت شد، و از آن موقع به انجام وظایف خود پرداخت، تا آنکه وقت وفاتش رسید. فرزندش ابو جعفر محمد بن عثمان متولی تجهیز او شد و در جانب غربی بغداد به خاک سپرده شد. (724)
بعد از وفات عثمان بن سعید از ناحیه مقدسه نامه ای صادر شد و حضرت در آن نامه با تسلیت به فرزندش محمد او را به سفارت خود منصوب گردانید.(725)

253 : آیا روایتی که تصریح به سفارت عثمان بن سعید دارد، ضعیف السند نیست؟

احمد کاتب می گوید: روایتی که نص صریح در اعلام امام عسکری علیه السلام بر سفارت عثمان بن سعید از طرف امام مهدی علیه السلام است از حیث سند ضعیف می باشد؛ زیرا در سند آن، جعفر بن محمد بن مالک فرازی است که نجاشی و ابن الغضائری او را تکذیب نموده اند.
پاسخ :
1- جعفر بن محمد بن مالک را شیخ طوسی رحمة الله علیه توثیق نموده است. و تضعیف او از کتاب ابن الغضائری منشا شده که این کتاب نزد مشهور علمای امامیه به اثبات نرسیده است.
2- شیخ طوسی رحمة الله علیه در کتاب الغیبة به سند اعلایی از بزرگان طایفه از احمد بن اسحاق قمی مسأله توکیل نایب دوم و پدرش را روایت کرده است.(726)
3- شیعه در مسأله امامت و سفارت دقت زیادی به کار برده و به مجرد ادعای شخصی بر سفارت حرف او را تصدیق نمی کرده است، و لذا با مدعیان دروغین سفارت شدیدا به مقابله پرداخته است.

254 : آیا موضوع غیبت امام زمان علیه السلام ساخته عثمان بن سعید است؟

برخی می گویند موضوع غیبت امام زمان علیه السلام ساخته برخی از اصحاب خصوصا عثمان بن سعید (نایب اول امام زمان علیه السلام) است.
پاسخ : اول کسی که به موضوع غیبت امام زمان علیه السلام اشاره کرد رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سپس امیر المومنین علیه السلام و سایر امامان بوده است. آنان غیبت او را پیش بینی کرده و وقوع آن را به مردم گوشزد کرده اند.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: سوگند به خدایی که مرا برای بشارت برانگیخت، قائم فرزندان من بر طبق عهدی که به او می رسد غایب می شود، به طوری که بیشتر مردم خواهند گفت: خداوند به آل محمد نیازی ندارد و دیگران در اصل تولد او شک می کنند، پس هر کس زمان غیبت را درک کرد باید دینش را نگهداری کند...(727)
اصبغ بن نباته از امیر المومنین علیه السلام نقل کرده که فرمود: آگاه باشید که آن جناب به طوری غایب می شود که شخص نادان خواهد گفت خدا به آل محمد احتیاجی ندارد.(728)
امام صادق علیه السلام فرمود اگر خبر غیبت امام خود را شنیدید انکار نکنید.(729)
لذا موضوع غیبت امام زمان علیه السلام آن چنان بین شیعیان شایع و رایج بود که شعرا در شعرهایشان و مولفان در کتاب ها به آن پرداخته اند. از جمله کسانی که قبل از ولادت امام زمان علیه السلام در مورد غیبت حضرت مهدی علیه السلام تألیف داشته اند عبارتند از:
1- علی بن حسن بن محمد طائی طاطری از اصحاب موسی بن جعفر علیهماالسلام.(730)
2- علی بن عمر اعرج کوفی از اصحاب موسی بن جعفر علیه السلام.(731)
3- ابراهیم بن صالح از اصحاب موسی بن جعفر علیه السلام.(732)
4- حسن بن علی بن ابی حمزه معاصر امام رضا علیه السلام.(733)
5- عباس بن هشام ناشری اسدی از اصحاب امام رضا علیه السلام.(734)
6- علی بن حسن بن فضال از اصحاب امام هادی و عسکری علیهماالسلام.(735)
7- فضل بن شاذان نیشابوری از اصحاب آن دو امام علیهماالسلام.(736)