فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

248 : آیا امام هادی علیه السلام از غیبت حضرت مهدی علیه السلام خبر داده است؟

صدوق رحمة الله علیه به سندش از ابی هاشم داوود بن قاسم جعفری نقل می کند که از ابوالحسن (امام هادی علیه السلام) شنیدم که می فرمود: ... و من بعدی الحسن ابنی فکیف للناس بالخلف من بعده؟ قال: فقلت: و کیف ذاک یا مولای؟! قال: لانه لا یری شخصه و لا یحل ذکره باسمه...(709)؛ جانشین بعد از من فرزندم حسن است، پس چگونه است شما را به خلف بعد از خلف؟ عرض کردم: چگونه، خداوند مرا فدایت گرداند؟ حضرت فرمود: زیرا شخصش دیده نمی شود و حلال نیست که نامش برده شود....

249 : آیا امام عسکری علیه السلام برای غیبت فرزندش مهدی علیه السلام زمینه سازی نموده است؟

فعالیت های امام عسکری علیه السلام را در این زمینه می توان به چند دسته تقسیم نمود:
1- تعلیمات و بیانات
امام عسکری علیه السلام در حدیث مبسوطی به احمد بن اسحاق فرمود: ... یا احمد بن اسحاق مثله فی هذه الامة مثل الخضر علیه السلام و مثله مثل ذی القرنین، و الله لیغیبن غیبة لا ینجو فیها من الحرکة الا من ثبته الله عزوجل علی القول بامامته و وفقه فیها الدعاء بتعجیل فرجه...(710)؛ ... ای احمد بن اسحاق! مثل او در این امت مثل خضر علیه السلام و مثلش مثل ذی القرنین است. به خدا سوگند هر آینه غیبتی خواهد نمود که تنها کسانی که خداوند آنان را بر قول به امامت او ثابت کرده، و به دعا بر تعجیل فرجش موفق ساخته، هلاک نخواهند شد....
و نیز فرمود: ... أما أن لولدی غیبة یرتاب فیها الناس الا من عصمه الله عزوجل(711)؛ ... آگاه باشید همانا برای فرزندم غیبتی خواهد بود که در آن مردم شک خواهند کرد، جز کسانی که خداوند عزوجل آنها را حفظ کرده باشد.
2- کم کردن ارتباطات خود با شیعیان
مسعودی می گوید: هنگامی که امر امامت به او رسید با خواص خود و غیر خواص از پشت پرده سخن می گفت، مگر در اوقاتی که او را به خانه سلطان می بردند.(712) لذا شیعیان حضرت برای ملاقات با او در راه می نشستند تا در آن اوقات حضرت را ملاقات کنند.(713)
3- اتخاذ نظام وکالت
گر چه امام عسکری علیه السلام اولین کسی نبود که به نظام وکالت رو آورد، ولی در زمان آن حضرت برای زمینه سازی غیبت فرزندش مهدی علیه السلام آن را توسعه داد و لذا در این راستا عثمان بن سعید و فرزندش را به عنوان وکیل مورد اعتماد و ثقه خود معرفی فرمود: ... و اشهدوا علی أن عثمان بن سعید العمری وکیلی و أن ابنه محمد وکیل ابنی مهدیکم(714)؛ و شهادت دهید بر اینکه عثمان بن سعید عمری وکیل من است و همانا فرزند او محمد وکیل فرزند من، مهدی شماست.
و نیز از وکلای او محمد بن احمد بن جعفر و جعفر بن صیقل است. (715)
4- قربانی کردن برای فرزندش
صدوق به سندش از ابی جعفر عمری نقل کرده که فرمود: هنگامی که آقا متولد شد، ابو محمد (عسکری) فرمود: ابعثوا الی عمرو، فبعث الیه فصار الیه، فقال: اشتر عشرة آلاف رطل خبزا و عشرة آلاف رطل لحما و فرقه - احسبه قال: - علی بنی هاشم و عق عنه بکذا و کذا شاة(716)؛ کسی را نزد ابو عمرو بفرستید کسی را فرستادند هنگامی که آمد حضرت به او فرمود: ده هزار پیمانه گوشت بخر و به گمانم فرمود آن را بین بنی هاشم تقسیم کن. و از طرف او فلان تعداد گوسفند عقیقه کن.
و نیز در نامه ای به خواص خود در قم دستور داد که از طرف فرزندش عقیقه کرده و به مردم گوشزد کنند که این عقیقه به مناسبت ولادت مولود جدید امام عسکری علیه السلام محمد است. و نیز به خواص خود در بغداد و سامرا نیز چنین نوشت.
5- ارائه دادن فرزند خود به خواص از شیعیان
امام عسکری علیه السلام برای تثبیت قلوب شیعیان نسبت به ولادت و امامت فرزندش مهدی علیه السلام او را به تعداد بسیاری از یارانش نشان داد آنها نیز از آن فرزند معجزاتی مشاهده کردند که موجب یقین به امامت او شد، که از آن جمله می توان به احمد بن اسحاق اشعری اشاره نمود.(717)

250 : امام مهدی علیه السلام برای اثبات وجود خود در عصر غیبت صغرا چه تدابیری اندیشید؟

حضرت علیه السلام با قطع نظر از زمینه سازی هایی که امامان قبل برای تثبیت مسأله ولادت و امامت و غیبت او داشتند خود نیز به شخصه در این مسأله دخالت کرده و از راههای مختلف در صدد اثبات ولادت و امامت خود برآمدند.
اینک به برخی از این راه ها اشاره می کنیم:
1- حضرت کاری کردند که گروهی از بزرگان شیعه بتوانند به ملاقاتش شرفیاب شوند.
2- در مواقع ضروری اقدام به انجام کرامت و معجزه می نمود. این معجزات بعضا توسط سفرا و در برخی موارد نیز توسط خود حضرت انجام می گرفت.(718)
3- آن حضرت شخصا در صدد پاسخ به سؤال های مختلف مردم بر می آمد تا اعتقاد و یقینشان نسبت به او بیشتر گردد.
4- خط خاص حضرت نیز از جمله قرائن و دلایلی بود که می توانست بر وجود امام عصر علیه السلام دلالت کند؛ زیرا این خط در زمان پدرش امام عسکری علیه السلام بین مردم مأنوس بوده است، و لذا از جمله راه هایی بود که با رسیدن توقیعات از ناحیه مقدسه شیعیان به وجود امام زمان خود یقین و اطمینان پیدا می نمودند.