فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

231 : احادیث دوازده خلیفه، با حدیث الخلافة بعدی ثلاثون عاما چگونه قابل جمع است؟

احمد بن حنبل در مسند خود از سفینه روایت کرده که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: خلافت سی سال خواهد بود آن گاه بعد از سلطنت و پادشاهی است.(682)
برخی از علمای اهل سنت این حدیث را مغایر با احادیث حادیث دوازده خلیفه دانسته اند، زیرا خلافت دوازده خلیفه در مدت سی سال نبوده است.
پاسخ :
1- بین این دو روایت فرق است؛ زیرا اوصافی که برای دوازده خلیفه ذکر شده امثال: دوازده امام به حق، قیام دین به وجود آنها و دیگر تعبیرها، دلالت بر آمدن دوازده امام معصوم دارد، ولی در حدیث سفینه، اشاره به آمدن تعدادی خلیفه تا سی سال بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله دارد، گر چه در بین آنها شخص معصوم وجود نداشته باشد. و لذا مقصود به خلافت، معنای مجازی آن است، گر چه امیر المومنین و امام حسن علیه السلام امام معصوم و به حق از آن دوازده نفرند.
2- حدیث سفینه غیر معتبر و غیر مشهور است، همان گونه که ابن تیمیه آن را در منهاج السنة تضعیف کرده است.(683) راوی حدیث از سفینه، سعید بن جمهان است که در علم رجال تضعیف شده است.(684)

232 : احادیث سیزده امام چگونه قابل توجیه است؟

ظاهر برخی از روایات اشاره به آمدن سیزده خلیفه بعد از رسول خدا صلی الله علیه و آله دارد، در توجیه این روایات می گوییم:
1- هیچ یک از علمای شیعه چنین ادعایی نکرده که امامان بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله سیزده نفرند، جز هبة الله بن احمد مفید عمری که نجاشی درباره او نقل می کند: او هم صحبت و هم مجلس با ابوالحسین بن ابی شیبه علوی زیدی بوده و برای او کتابی تألیف کرده است. او امامان را سیزده نفر شمرده و زید بن علی بن حسین را به جهت خوشایندی ابن ابی شیبه زیدی جزء امامان به شمار آورده است.
2- روایاتی که برخی از کج فهم ها امامت سیزده امام را از آنها فهمیده اند برخی به جهت سوء تعبیر راویان حدیث است.
از آن جمله در روایت سلیم آمده است که پیامبر صلی الله علیه و آله به علی علیه السلام فرمود: تو و دوازده نفر از اولادت امامان بر حق می باشید. معلوم است که در تعبیر به دوازده امام حضرت امیر المومنین علیه السلام نیز داخل بوده است خصوصا به قرینه روایات متواتری که در کتب شیعه و سنی وجود داشته و اشاره بلکه تصریح به آمدن دوازده خلیفه بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله دارد.
3- در کتاب سلیم بن قیس هلالی بیش از بیست حدیث است که دلالت بر آمدن دوازده امام بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله دارد.
4- کلینی و سلیم بن قیس که این گونه روایات را در کتب حدیثی خود آورده اند از داعیان و مریدان دوازده امام هستند. و این خود دلالت بر اشتباه نساخ در نقل حدیث دارد و لذا تمام کسانی که این گونه احادیث را نقل کرده اند در باب دوازده امام آورده اند.
5- همه احادیثی که ظهور بدوی در سیزده امام دارد ضعف سندی دارد.

غیبت صغرا