فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

وجود امام مهدی علیه السلام در روایات شیعه

216 : وجود امام مهدی علیه السلام را از روایات شیعه چگونه می توان به اثبات رسانید؟

وجود حضرت مهدی علیه السلام همانند ولادت آن حضرت را زا راه های مختلف می توان به اثبات سانید که یکی از آنها، راه تواتر است. این راه را با ذکر مقدماتی به اثبات می رسانیم:
مقدمه اول: در منطق ارسطویی خبر متواتر به خبر جماعت کثیر با کیفیتی تفسیر شده که محال است بر کذب و دروغ توافق کرده باشند. از این تعریف استفاده می شود که خبر متواتر دو رکن دارد:
1- اخبار جماعت بسیار.
2- جماعت به حدی باشد که اجتماعشان بر کذب محال باشد.
در مورد احادیثی که دلالت بر وجود امام مهدی علیه السلام دارد رکن اول به حس و وجدان ثابت است زیرا به گوش خود شنیده و به چشم خود اخبار بسیاری که دلالت بر وجود حضرت مهدی علیه السلام دارد دیده ایم.
در مورد رکن دوم نیز ادعای بداهت بر آن شده است و لذا در منطق ارسطویی خبر متواتر، یکی از قضایای شش گانه بدیهی شمرده شده است.
مرحوم شهید صدر رحمة الله علیه معتقد است که سبب پدید آمدن یقین در قضیه متواتر و تجربی حساب احتمالات است، نه آنچه منطق ارسطویی می گوید که قضیه متواتر از بدیهیات اولیه همانند کل اعظم از جزء است. در مورد یک خبر اولین شخصی که شناخته شده نیست از آن خبر میدهد درصدی از احتمال مطابقت با واقع در آن است و همینطور نفر دوم و سوم و... تا به حدی خبرها می رسد که احتمال مطابقت با واقع به حدی قوی می شود که احتمال مخالفت با واقع ضعیف یا معدوم می گردد و لذا انسان در مفاد آن خبر به یقین می رسد.
مقدمه دوم: در مورد خبر متواتر لازم نیست که هر یک از خبردهندگان ثقه و عادل باشند بلکه همین که کذب و تعمد آنها بر دروغ ثابت نشود کافی است در حصول علم و یقین به خبر از راه تواتر.
مقدمه سوم:
تواتر بر سه قسم است:
1- تواتر لفظی: که محور مشترک در تمام خبرها لفظ خاصی است همانند حدیث: من فسر القرآن برأیه فلیتبوء مقعده من النار.
2- تواتر معنوی: که محور مشترک تمام خبرها قضیه ای معنوی و محدود است همانند حدیث کساء.
3- تواتر اجمالی: که محور مشترک در تمام خبرها و لازمه التزامی قضیه است همانند خبر از شجاعت امیر المومنین علیه السلام که گر چه قضایا مختلف است ولی همگی در یک لازمه مشترک هستند و آن شجاعت امام امیر المومنین علیه السلام است. در مورد موضوع وجود و ولادت امام مهدی علیه السلام نیز می توانیم از این طریق به یقین برسیم. و لذا جای این نیست که روایات این موضوع مورد بررسی سندی قرار گیرد زیرا با مراجعه به ابواب مختلف مناسب با موضوع می توان یقین به ولادت و وجود امام مهدی علیه السلام از راه حساب تراکم احتمالات پیدا کرد به جهت اینکه همگی در یک خبر اشتراک نظر دارند که همان ولادت و وجود امام مهدی علیه السلام است.

217 : ابواب حدیثی که دلالت بر وجود امام مهدی علیه السلام دارد کدام است؟

در مصادر حدیثی شیعه ابوابی به چشم می خورد با روایات فراوان که هر کدام دلالت صریح یا ضمنی یا التزامی بر ولادت و وجود امام مهدی علیه السلام دارد و تعداد زیادی از آنها صحیح السند است. اینک تنها به این ابواب به صورت فهرست وار اشاره می کنیم:
1- حجت بر خلق تنها توسط امام قائم است. در ذیل این باب ده ها روایات وجود دارد که برخی از سندها صحیح است.(653)
2- ائمه ارکان زمین هستند.(654)
3- برای هر زمانی هدایت گری است.(655)
4- ائمه والیان امر خدایند.(656)
5- امام مایه حیات مردم است.(657)
6- احادیث غیبت: ده ها روایت در مصادر حدیثی وجود دارد که دلالت بر اصل غیبت دارد و تعداد بسیاری از آنها صحیح السند است. روایاتی که کلینی و دیگران در کتاب های حدیثی خود نقل کرده اند.(658)
ابن فارس می گوید: ماده (غیب) اصل صحیحی است که دلالت بر مستور بودن شی ء از چشم ها دارد.(659)
فیومی می گوید: ماده غیبت به معنای دور شدن شی ء است....(660)
7- احادیثی که دلالت بر وجود دو غیبت برای حضرت مهدی علیه السلام دارد (ده حدیث).
8- احادیثی که دلالت دارد بر اینکه غیبت او طولانی است (نود و یک حدیث).
9- روایاتی که دلالت بر علت غیبت دارد (هفت حدیث).
10- روایتی که دلالت بر فواید وجود او انتفاع مردم در عصر غیبت از حضرت دارد (هفت حدیث).
11- روایاتی که دلالت بر طول عمر او دارد (سیصد و هیجده حدیث).
12- روایاتی که دلالت دارد بر اینکه او دائما در سن جوانی است (هشت حدیث).
13- روایاتی که بر فضیلت ایمان به آن حضرت در عصر غیبت دلالت دارد. (بیست و سه حدیث).