فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

213 : آیه هدایت چگونه بر وجود امام زمان علیه السلام دلالت دارد؟

خداوند متعال می فرماید و ممن خلقنا امة یهدون بالحق و به یعدلون(635)؛ و از جمله کسانی که آفریدیم فرقه ای به حق هدایت می یابند و به حق بر می گردند.
فخر رازی در ذیل آیه فوق در تفسیرش از جبائی نقل کرده که: این آیه دلالت دارد بر اینکه هیچ زمانی خالی از کسی که قیام و عمل به حق کرده و مردم را به آن هدایت کند نیست.(636)
میرزا محمد مشهدی در تفسیر کنزالدقائق می گوید: آیه دلالت دارد بر اینکه در هر قرنی یک نفر معصوم وجود دارد زیرا مفاد آن این است که هادین و عادلین بعضی از خلقند نه تمام آنها و هر کسی که معصوم نیست هادی و عادل کلی نیست.(637)
عبدالله بن سنان می گوید از امام صادق علیه السلام درباره آیه: و ممن خلقنا امة...؛ سؤال کردم؟ حضرت فرمود: هم الائمة(638)؛ مقصود از آیه ائمه است.

214 : آیه صادقین چگونه بر وجود امام زمان علیه السلام دلالت دارد؟

خداوند متعال می فرماید: یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و کونوا مع الصادقین(639)؛ ای مومنین تقوا پیشه کرده و همراه با صادقین باشید.
مقصود از صادقین در آیه برخی از مومنین است نه جمیع آنان حال این بعض چه خصوصیاتی باید داشته باشد؟
از خود آیه استفاده می شود که مقصود به صادقین کسانی هستند که صادق علی الاطلاق هستند و لذا علی الاطلاق امر به اطاعت آنها شده است تا افراد مطیع با اقتدا و هدایت از آنها به حق و حقیقت و سعادت نایل آیند. نتیجه اینکه: صادقین در آیه همان حاملان وحی و خلفای رسول و امینان شرع و حامیان دین و ائمه هدایت و چراغ های هدایتند، کسانی که خداوند رجس و پلیدی را از آنان دور کرده و از هر عیب و نقصی پاکشان کرده است. و اینان کسانی غیر از اهل بیت عصمت و طهارت پیامبر صلی الله علیه و آله نیستند که اول آنها امیر المومنین علی بن ابی طالب علیه السلام و آخر آنها مهدی علیه السلام است.
فخر رازی از آیه فوق استفاده عصمت کرده و می گوید: از این آیه استفاده می شود که در هر زمان باید صادقین معصوم موجود باشند....(640)
کلینی به سند خود از برید بن معاویه عجلی نقل کرده که از امام باقر علیه السلام درباره آیه؛ اتقوا الله و کونوا مع الصادقین سؤال کردم؟ حضرت فرمود: ایانا عنی(641)؛ ما را قصد کرده است.
و نیز به سند خود از امام رضا علیه السلام در ذیل آیه فوق نقل کرده که فرمود: الصادقون هم الائمة(642)؛ صادقین همان ائمه اند....
حاکم حسکانی حنفی به سند خود از عبدالله بن عمر در تفسیر آیه فوق نقل کرده که مقصود از آن محمد و اهل بیت اوست.(643)
سبط بن جوزی از قول علما در تفسیر آیه فوق نقل کرده که مقصود از آیه این است که با علی و اهل بیتش باشید.(644)

215 : آیه اولی الامر چگونه بر وجود امام زمان علیه السلام دلالت دارد؟

خداوند متعال می فرماید: اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم(645)؛ خدا و رسول و صاحبان امری را که از میان خود شماست اطاعت کنید.
از آیه فوق به خوبی استفاده می شود که در هر عصر و زمانی باید امام معصومی در قید حیات باشد، او را اطاعت نمایم، اطاعتی که همانند اطاعت خداوند است.
مقصود از اولی الامر در آیه فوق همان صاحبان شأن و امر و نهی است کسانی که امور مردم در اختیار آنان است و آنان غیر از معصومین کسانی دیگر نیستند زیرا آیه دلالت بر وجوب اطاعت به طور مطلق و بدون هیچ قید و شرطی دارد و این مستلزم عصمت آنان است و گرنه منجر به تناقض می شود، به جهت آنکه اطاعت خدا و رسول بدون هیچ قید و شرطی واجب است، حال اگر اولی الامر معصوم نباشند و در برخی از موارد اشتباه یا سهو و نسیان داشته باشند و در عین حال اطاعت آنها به طور مطلق واجب باشد مستلزم تناقض در وجوب اطاعت است. نتیجه اینکه مقصود از اولی الامر در آیه، معصومین است که در هر زمان باید فردی از آنها باشد تا اطاعت گردد، و در این زمان کسی جز امام زمان علیه السلام نیست.
از جمله روایات متواتری که انطباق آیه فوق را بر اهل بیت علیهم السلام تأیید می کند حدیث معروف ثقلین است؛ زیر پیامبر صلی الله علیه و آله در آن حدیث امر به اطاعت از کتاب و عترت و اهل بیت معصوم خود کرده که همان اولواالامر در آیه فوق هستند و در آن نیز امر به اطاعت مطلق کرده است.
و نیز آیه شریفه انما انت منذر و لکل قوم هاد(646)؛ و احادیث دوازده خلیفه نیز بر این برداشت از آیه فوق دلالت دارد. به همین جهت است که برخی از علمای اهل سنت نیز قائل به نزول آیه فوق در شان اهل بیت علیهم السلام شده اند از قبیل:
1- ابن حیان اندلسی.(647)
2- نیشابوری.(648)
3- محمد صالح کشفی ترمذی.(649)
4- قندوزی حنفی.(650)
5- حموینی شافعی.(651)
6- حاکم حسکانی.(652)
حاکم حسکانی به سندش از مجاهد در تفسیر آیه فوق نقل کرده که این آیه در شان امیر المومنین علیه السلام نازل شد هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله او را جانشین خود در مدینه قرار داد.