فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

209 : آیه انذار چگونه بر وجود امام زمان علیه السلام دلالت دارد؟

خداوند متعال خطاب به پیامبرش کرده می فرماید: أنما أنت منذر و لکل قوم هاد(618)؛ همانا تو بیم دهنده ای و برای هر قومی هدایت گری است.
از آیه فوق به طور وضوح استفاده می شود که برای هر قومی در هر عصر و زمان هدایت کننده ای است به حق و حقیقت، و این مقتضای ربوبیت خداوند است. و نیز استفاده می شود که زمین هیچ گاه از هادی به حق خالی نمی گردد خواه نبی باشد یا غیر نبی. زیرا اطلاق آیه حصر مصداق هادی در انبیا را نفی می کند همان گونه که زمخشری در ذیل آیه شریفه فوق به آن اشاره کرده است، در غیر این صورت لازم می آید در عصرهایی که از نبی خالی است حجت و هادی بشر وجود نداشته باشد.
طبری در تفسیر خود در ذیل آیه فوق از ابن عباس به سند صحیح نقل کرده: لما نزلت أنما أنت منذر و لکل قوم هاد وضع صلی الله علیه و آله یده علی صدره، فقال: أنا المنذر و لکل قوم هاد و أوما بیده الی منکب علی، فقال انت الهادی یا علی، بک یهتدی المهتدون بعدی(619)؛ هنگامی که آیه (انما انت منذر و لکل قوم هاد) نازل شد پیامبر صلی الله علیه و آله دست خود را بر سینه گذاشت و فرمود: من منذرم و برای هر قومی هادی است. آن گاه اشاره به شانه علی علیه السلام نمود و فرمود: تنها به واسطه تو است که هدایت شوندگان بعد از من هدایت می گردند.
حاکم نیشابوری به سند صحیح از امام علی علیه السلام در ذیل آیه فوق نقل کرده که فرمود: رسول الله المنذر و أنا الهادی(620)؛ رسول خدا منذر و من هادی ام .
کلینی به سند صحیح از امام باقر علیه السلام در تفسیر آیه فوق نقل کرده که فرمود: رسول الله صلی الله علیه و آله المنذر و لکل زمان هاد یهدیهم الی ما جاء به نبی الله...(621)؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله منذر و برای هر زمانی امام و هادی ای است که مردم را به آنچه پیامبر خدا صلی الله علیه و آله آورده دعوت می کند....
و نیز از امام باقر علیه السلام نقل کرده که در ذیل آیه فوق فرمود؛ رسول الله صلی الله علیه و آله المنذر و علی الهادی، أما والله ما ذهبت منا و ما زالت فینا الی الساعة(622)؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله منذر و علی هادی است. آگاه باش به خدا سوگند که آیه از ما بیرون نخواهد رفت و دائما در بین ما است تا روز قیامت.

210 : آیات شهادت چگونه بر وجود امام زمان علیه السلام دلالت دارد؟

در آیات بسیاری اشاره شده که خداوند در میان هر امتی کسی را به عنوان شاهد قرار داده تا در روز قیامت بر آنها احتجاج کند. اینک به برخی از آنها اشاره می کنیم:
الف) فکیف أذا جئنا من کل امة بشهید و جئنا بک علی هولاء شهیدا(623)؛ چگونه است حال در روز محشر آن گاه که از هر طایفه ای گواهی آوریم و تو را ای پیامبر بر آنان گواه خواهیم.
ب) و یوم نبعث من کل امة شهیدا ثم لا یوذن للذین کفروا و لا هم یستعتبون(624)؛ و آن روز را که ما از هر امتی شاهدی برانگیزیم آن گاه به کافران اجازه سخن داده نشود و توبه آنان نیز پذیرفته نگردد.
ج) و یوم نبعث فی کل امة شهیدا علیهم من انفسهم و جئنا بک شهیدا علی هولاء(625)؛ روزی که ما در هر امتی از میان خودشان گواهی بر آنان برانگیزیم و تو را ای محمد بر این امت گواه آوریم.
از این آیات به خوبی استفاده می شود که در هر زمان و برای هر امتی خداوند افرادی معصوم از خطا و اشتباه قرار داده است تا در روز قیامت به اعمال آنان گواهی دهند. کسی که قرار است شاهد بر اعمال امت باشد نباید در شهادتش اشتباه کند و نیز باید احاطه علمی بر همه اعمال امت داشته باشد. اینان کسانی اند که در امر هدایت بشر حجت خدا در روی زمینند.
فخر رازی در ذیل آیه و نزعنا من کل امة شهیدا(626)؛ و [در آن روز ]از هر امتی گواهی برمی گزینیم. می گوید: آنان شاهدانی هستند که در هر زمان بر مردم شهادت می دهند که از جمله آنها انبیا هستند.(627)
و نیز در ذیل آیه یوم نبعث فی کل امة شهیدا(628)؛ روزی را که از هر امتی گواهی بر آنان بر می انگیزیم. می گوید: هر جمعی که در دنیا به وجود می آید لازم است که کسی به عنوان شاهد در میان آنها وجود داشته باشد. شاهد در زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله خود حضرت بود به دلیل آیه: و کذلک جعلناکم امة وسطا لتکونوا شهداء علی الناس و یکون الرسول علیکم شهیدا(629)؛ و نیز لازم است که در هر زمان بعد از رسول، شاهدی در میان امت باشد.
از اینجا به خوبی روشن می شود که هر عصری خالی از شاهد بر امت نیست و آن شهید باید از خطا مصون باشد وگرنه احتیاج به شاهد دیگری است و در نتیجه به بی نهایت منتهی خواهد شد که این باطل است.

211 : شاهد بر خلق در هر زمان دارای چه صفاتی باید باشد؟

از آیات قرآن استفاده می شود که شاهد بر امت حجت معصوم باید دارای صفاتی چند باشد:
1- از جنس بشر باشد: شهیدا من انفسهم.
2- در هر زمان یکی باشد زیرا از صیغه مفرد استفاده شده است: شهیدا.
3- دارای احاطه علمی باشد.
4- دارای علم به کتاب باشد: خداوند متعال می فرماید: و یقول الذین کفروا لست مرسلا قل کفی بالله شهیدا بینی و بینکم و من عنده علم الکتاب(630)؛ و کافران بر تو اعتراض کنند که تو رسول خدا نیستی بگو تنها گواه بین من و شما خدا و کسانی که نزدشان علم کتاب است خواهد بود.
ابو سعید خدری می گوید: از رسول خدا صلی الله علیه و آله درباره این آیه سؤال کردم که مقصود به آن کیست؟ فرمود: آن برادرم علی بن ابی طالب است.(631)