فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

162 : چرا امام زمان علیه السلام عمویش جعفر را به برادران یوسف علیه السلام تشبیه کرد؟

امام زمان علیه السلام در ذیل توقیعی که به محمد بن عثمان عمری رحمة الله علیه صادر شد فرمود: ... و اما سبیل عمی جعفر و ولده فسبیل اخوة یوسف علیه السلام...(509)؛ اما راه عمویم جعفر و اولادش همانند راه برادران یوسف است....
برای نکته تشبیه به وجوهی می توان اشاره نمود:
1- حکم جعفر عموی امام زمان علیه السلام را همانند اولاد انبیا باید به آباء و اجدادشان واگذار نمود و درباره آنها سخنی نگفت.
2- همان گونه که برادران یوسف از عمل ناشایست خود توبه کردند او نیز چنین نموده است. و لذا برخی او را به جعفر تواب لقب داده اند.
3- فرزندان یعقوب گر چه گناه مرتکب شدند ولی خداوند متعال به جهت کرامت یعقوب از آنان عفو نمود. همچنین در مورد جعفر، زیرا او فرزند امام، برادر امام و عموی امام بود.
4- ممکن است که تشبیه، ناظر به اثبات خطا و گناه برای جعفر باشد، همان گونه که اولاد یعقوب مرتکب گناه شدند، بدین معنا که هرگز نمی توان ادعا کرد اولاد انبیا و اوصیا همانند خود آنها از گناه معصومند، بلکه همان گونه که فرزندان یعقوب مرتکب گناه شدند، فرزند امام نیز ممکن است مرتکب گناه شود در حقیقت، هدف امام از تمثیل رفع استبعاد از این جهت است.

16 : چرا فرزندان برخی از پیامبران یا امامان نااهل شدند؟

اولا:
جعفر گر چه فرزند امام است ولی از ناحیه مادر ضمانت داده نشده است. آنچه مسلم است اینکه امام معصوم باید در اصلاب شامخه و ارحام مطهره باشد، ولی نسبت به اولاد آنها چنین ادعایی نشده است و ذا مشاهده می کنیم که فرزندان برخی از انبیا و اوصیا نااهل و منحرف درآمدند.
ثانیا: گاهی ابتلاءات و مشکلاتی در زندگی برخی از انبیا و امامان پدید می آمد تا کسی توهم و خیال ربوبیت آنها را نکند.

164 : آیا انتقال امامت به دو برادر بعد از حسنین علیه السلام جایز است؟

احمد کاتب می گوید: قول به عدم جواز انتقال امامت به دو برادر بعد از حسن و حسین و وجوب استمرار آن در عقاب، ضعیف است، و اجماعی بر آن در آن وقت نبوده است....
پاسخ :
جمهور شیعه امامیه و مشهور بلکه متواتر نزد آنان قبل از ولادت امام مهدی علیه السلام، قول به عدم جوار انتقال امامت به دو برادر بعد از امام حسن و امام حسین علیه السلام است.
اسماعیل بن علی نوبختی می گوید: از اخبار متواتر از امامان صادق علم پیدا نمودیم که امامت بعد از حسن و حسین علیه السلام تنها در اولاد امام خواهد بود نه در برادر یا اقوام.(510)
اشعری قمی(511) و علی بن حسن نوبختی(512) نیز همین اعتقاد را داشته اند.
از برخی روایات نیز این مطالب به خوبی استفاده می شود:
کلینی به سند صحیح از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: لا تعود الامامة فی الاخوین بعد الحسن و الحسین ابدا(513)؛ بعد از حسن و حسین هرگز امامت در دو برادر نخواهد بود.
و نیز به سند دیگر از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: لا تجتمع الامامة فی اخوین بعد الحسن و الحسین انما هی فی الاعقاب و اعقاب الاعقاب.(514)؛ امامت در دو برادر بعد از حسن و حسین جمع نخواهد شد. همانا امامت در نسل ها و نسل های نسل هاست.
و نیز از اسماعیل بن بزیع نقل شده که از امام رضا علیه السلام سوال شد: انه سئل: أتکون الامامة فی عم او خال؟ فقال: لا. فقلت: ففی اخ، قال: لا...(515)؛ آیا امامت در عمو یا دایی قرار خواهد گرفت؟ فرمود: خیر. عرض کردم: دو برادر چطور؟ فرمود: خیر....