فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

131 : وضعیت سیاسی در عصر امام عسکری علیه السلام و ولادت حضرت مهدی علیه السلام چگونه بوده است ؟

امام عسکری علیه السلام در ماه ربیع الاول سال 232 هجری متولد شد او معاصر با حکومت سه نفر از حاکمان بنی عباس؛ یعنی معتز، مهتدی و معتمد بوده است. معتمد عباسی تعصب و کینه خاصی نسبت به اهل بیت علیهم السلام داشت. از جمله کارهای او این بود که بعد از شهادت امام عسکری علیه السلام دستور داد خانه حضرت را تفتیش کرده تا از وجود فرزند حضرت آگاه شود و این به جهت سعایتی بود که جعفر به دستگاه حاکم کرده بود.
داوود بن اسود می گوید: امام عسکری علیه السلام عصایی به من داد و فرمود: این را به عمری برسان. در بین راه عصا شکست، ناگهان مشاهده کردم که در میان آن نامه ای است خدمت امام که رسیدم جریان را بازگو کردم. حضرت فرمود: ...و اذا سمعت لنا شاتما فامض لسبیلک التی أمرت بها و ایاک أن تجاوب من یشتمنا أو تعرفه من أنت، فأنا ببلد سوء و مصر سوء وأمض فی طریقک فان أخبارک و أحوالک ترد الینا فاعلم ذلک(417)؛ هر گاه مشاهده کردی که کسی ما را دشنام می دهد تو به دنبال مأموریتی که فرستاده شدی برو و مبادا در صدد پاسخ او برآیی یا خودت را به او معرفی کنی زیرا ما در بد شهری قرار داریم، تو به راه خودت ادامه بده زیرا اخبار و احوال تو به ما می رسد، این را به خوبی بدان.
و حتی مشاهده می کنیم که امام به اصحاب خود دستور می دهد تا هیچ کس به او سلام نکند و با دست به او اشاره ننماید؛ زیرا در غیر این صورت جانش در امان نخواهد بود.(418)
حضرت علیه السلام برای ملاقات با شیعیان خود مکانی را معین می کرد و می فرمود: صیروا الی موضع کذا و کذا و الی دار فلان بن فلان. العشاء و العتمة فی لیلة کذا، فانکم تجدونی هناک...(419)؛ در فلان مکان و فلان خانه شب هنگام مراجعه کنید که مرا در آنجا خواهید یافت.
محمد بن عبدالعزیز بلخی می گوید: صبح هنگامی در خیابان گوسفندفروشان نشسته بودم که ناگهان مشاهده کردم امام عسکری علیه السلام از منزل خود خارج شده و به سوی خانه عمومی می رود در دلم گفتم: اگر فریاد زنم که این مرد حجت خداست بر شما باد که او را بشناسید مرا خواهند کشت، هنگامی که حضرت به من نزدیک شد با انگشت سبابه خود بر دهان خود اشاره فرمود که ساکت باش. همان شب حضرت را ملاقات کردم فرمود: انه هو الکتمان أو القتل فاتق الله علی نفسک(420)؛ یا باید کتمان کنی و یا اینکه به قتل خواهی رسید. بر خودت از خدا بترس.
به همین جهت است که مرحوم مقدس اردبیلی می فرماید: هر گاه حدیثی از رجل نقل شد، مقصود امام حسن عسکری علیه السلام است.(421)
این قضایا وضعیت بس دشوار سیاسی عصر امام عسکری علیه السلام و زمان ولادت امام زمان علیه السلام را می رساند و به همین جهت است که ولادت آن حضرت در اختفای تام صورت پذیرفت.
در این بین امام عسکری علیه السلام دو وظیفه را دنبال می کرده است: یکی اینکه حضرت در صدد اثبات ولادت و وجود فرزندش بوده است و دیگر اینکه طوری باید فرزندش را معرفی کند که جانش در خطر نیفتد.

132 : با وجود ضعف دولت عباسی چگونه مسأله خوف بر جان حضرت مهدی علیه السلام توجیه می شود؟

برخی می گویند: در دولت عباسی از آنجا که اتراک در شؤون خلافت سیطره پیدا کرده بودند و عزل و نصب ها به دست آنها افتاده بود، لذا حکومت عباسیان به ضعف و سستی گراییده بود و نمی توانستند زمام حکومت را به دست داشته باشند، لذا موقعیت سیاسی که در عصر غیبت امام زمان علیه السلام به وجود آمد توجیه گر خوف و تقیه بر آن حضرت نبود تا امام عسکری علیه السلام او را مخفی بدارد.
پاسخ :
1- اگر چه دولت عباسی در آن عصر نسبت به اول تأسیس آن از قوت آن چنانی برخوردار نبود ولی فی نفسه دولت مقتدری به حساب می آمد.
2- از آنجا که کفر همگی یک ملت واحد است، لذا گر چه حکومت عباسی با معارضین داخلی از قبیل اتراک درگیر بودند ولی همگی بر این اتفاق داشتند که باید با اهل بیت علیه السلام و علویین مقابله و مبارزه نمود.
3- دولت بنی عباس گر چه مشغول مبارزه با معارضین داخلی بوده است ولی همان گونه که قبلا اشاره شد هرگز از مبارزه با اهل بیت غافل نبودند.

133 : وضع سیاسی بعد از شهادت امام عسکری علیه السلام چگونه بوده است؟

از آنجا که حاکمان ظلم و جور شنیده بودند که فرزند امام عسکری علیه السلام مهدی موعود، ذخیره الهی برای رفع ظلم و جور از عالم است، لذا در صدد بر آمدند تا به هر نحو ممکن او را دستگیر کرده و به قتل برسانند. سه بار طرح ترور و قتل حضرت مهدی علیه السلام ریخته شد ولی در هیچ مرتبه آنان به این عمل شوم موفق نشدند. یک بار توسط معتمد عباسی، چند روز بعد از شهادت امام عسکری علیه السلام، و دو بار دیگر توسط معتضد عباسی که بعد از معتمد حکومت را به دست گرفته بود. و خلفای دیگر بعد از آنکه از دستگیری و ترور حضرت مأیوس شدند اقدامی بر ضد او انجام ندادند.
شیخ طوسی رحمة الله علیه یکی از این موارد را در کتاب الغیبة از رشیق نقل کرده که می گوید: معتضد عباسی، من و دو نفر دیگر را به جهت دستگیری هر کسی که در خانه امام عسکری علیه السلام است فرستاد، ما با دیدن معجزه ای نتوانستیم حضرت را دستگیر کنیم و لذا از تصمیم خود منصرف شدیم....(422)