فهرست کتاب


موعود شناسی و پاسخ به شبهات

علی اصغر رضوانی‏

116 : آیا در بین احادیث ولادت حضرت حدیث صحیح السند نیز وجود دارد؟

در بین احادیثی که دلالت بر ولادت حضرت مهدی علیه السلام دارد پی به روایاتی می بریم که از سند صحیح یا حسن یا موثقی برخوردار است. اینک به برخی از آنها اشاره می کنیم:
1- کلینی به سند صحیح اعلائی از محمد بن عبدالله و محمد بن یحیی از عبدالله بن جعفر حمیری نقل می کند که فرمود: اجتمعت أنا و الشیخ أبو عمرو رحمة الله علیه عند أحمد بن اسحاق فغمزنی أحمد بن اسحاق أن أسأله عن الخلف، فقلت له: یا أباعمرو! انی أرید أن أسألک عن شی ء و ما أنا بشاک فیما أرید أن أسألک عنه، فان اعتقادی و دینی أن الأرض لا تخلو من حجة الا اذا کان قبل یوم القیامة بأربعین یوما فاذا کان ذلک رفعت الحجة و أغلق باب التوبة... ولکنی أحببت أن أزداد یقینا. ثم قال: سل حاجتک؟ فقلت له أنت رأیت الخلف من بعد أبی محمد علیه السلام، فقل أی والله ورقبته مثل ذا، و أومأ بیده...(377)؛ من و شیخ ابو عمرو - عثمان بن سعید عمری - خدمت احمد ابن اسحاق بودیم. احمد بن اسحاق به من اشاره کرد تا از ابو عمرو درباره جانشین امام عسکری علیه السلام سؤال کنم. به ابوعمرو گفتم: از تو سؤالی می پرسم که درباره آن شک ندارم زیرا اعتقادم این است که زمین هیچ گاه از حجت خالی نمی ماند مگر چهل روز قبل از برپایی قیامت که چون آن روز فرا رسد حجت برداشته و راه توبه بسته خواهد شد... ولی من دوست دارم که بر یقینم افزوده شود... سپس گفت خواسته ات را سؤال کن، سؤالم این است که: آیا جانشین امام عسکری را دیده ای؟ ابوعمرو فرمود: آری به خدا سوگند، گردن او چنین بود، و با دست اشاره کرد.... شیخ صدوق رحمة الله علیه نیز این حدیث را با سند صحیح نقل کرده است.(378)
2- و نیز کلینی به سند صحیح از حسین بن علا نقل کرده که گفت: قلت لأبی عبدالله علیه السلام: تکون الأرض لیس فیها امام؟ قال: لا.(379)؛ به امام صادق علیه السلام عرض کردم: آیا ممکن است که زمین بدون امام باشد؟ حضرت فرمود: هرگز.
3- و نیز به سندی دیگر که آن هم صحیح است از امام صادق علیه السلام نقل کرده که فرمود: ان الأرض لا تخلو الا و فیها امام(380)؛ همانا زمین هرگز از وجود امام خالی نمی گردد.
4- و نیز به سند صحیح از حسن بن علی وشاء نقل می کند که از امام رضا علیه السلام سؤال کردم: هل تبقی الأرض بغیر امام؟ قال: لا. قلت: انا نروی أنها لا تبقی الا أن یسخط الله عزوجل علی العباد. قال: لا تبقی اذا لساخت(381)؛ آیا زمین بدون امام باقی می ماند؟ حضرت فرمود: هرگز. عرض کردم: ما چنین روایت می کنیم که زمین از حجت خالی نمی ماند مگر آنکه خداوند بر بندگانش غضب کند؟ حضرت فرمود: زمین (بدون حجت) باقی نمی ماند، و در غیر این صورت مضطرب می شود.
5- و نیز به سند صحیح از ابی هاشم جعفری نقل می کند که گفت: قلت لابی محمد علیه السلام: جلالتک تمنعنی من مسالتک فتاذن لی ان اسالک؟ قال: سل. قلت: یا سیدی هل لک ولد؟ فقال: نعم. فقلت: فان بک حدث فاین اسال عنه. فقال: بالمدینه(382)؛ به امام عسکری علیه السلام عرض کردم: جلالت شما مرا مانع شده تا مسأله ای را از شما سؤال کنم، آیا اجازه می دهید تا از شما بپرسم؟ حضرت فرمود: سؤال کن. عرض کردم: ای آقای من آیا برای شما فرزندی هست. فرمود: آری. عرض کردم: اگر حادثه ای برای شما اتفاق افتاد کجا از او سوال کنم. فرمود: در مدینه.
6- و نیز به سند صحیح از محمد بن علی بن بلال نقل کرده که فرمود: خرج الی من ابی محمد قبل مضیه بسنتین یخبرنی بالخلف من بعده ثم خرج الی من قبل مضیه بثلاثة ایام یخبرنی بالخلف من بعده(383)؛ دو سال قبل از شهادت امام حسن عسکری علیه السلام نامه ای از حضرت به دستم رسید که در آن خبر از جانشین آن حضرت داده بود و نیز سه روز قبل از شهادتشان نامه ای دیگر رسید که باز خبر از جانشین بعد از خود دادند.
7- کلینی نیز به سند صحیح از زراره نقل می کند که از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود: ان للغلام غیبة قبل ان یقوم. قال قلت: ولم؟ قال یخاف واوما بیده الی بطنه، ثم قال: یا زرارة و هو المنتظر و هو الذی یشک فی ولادته(384)؛ همانا برای آن کودک قبل از قیام غیبتی است. عرض کردم: برای چه؟ فرمود: به جهت خوف، و اشاره به شکم مبارک کرد. آن گاه فرمود: ای زراره و او همان منتظری است که در ولادت او شک می شود....
8- صدوق به سند تام از داوود بن قاسم جعفری نقل کرده که امام هادی علیه السلام می فرمود: الخلف من بعدی الحسن، فکیف لکم بالخلف من بعد الخلف؟ فقلت: و لم جعلنی الله فداک؟ فقال: انکم لا ترون شخصه و لا یحل لکم ذکره باسمه. فقلت: فکیف نذکره؟ فقال: قولوا الحجة من آل محمد علیهم السلام(385)؛ جانشین بعد من فرزندم حسن است، پس چگونه است شما را نسبت به جانشین از بعد این جانشین؟ عرض کردم: چگونه، خداوند مرا فدای تو گرداند؟ فرمود: زیرا شما شخص او را نمی بینید و برای شما حلال نیست که نام او را ببرید. عرض کردم: پس چگونه نام او را ببریم، فرمود: بگویید: حجت از آل محمد علیه السلام.

117 : آیا خبر ولادت امام مهدی علیه السلام تنها از طریق حکیمه نقل شده است؟

خیر، این چنین نیست، بلکه عده زیادی از اصحاب امام عسکری علیه السلام و دیگران از ولادت امام زمان علیه السلام خبر داده اند، و برخی نیز آن حضرت را در غیبت صغرا یا کبرا دیده اند. اینک به برخی از آنها اشاره می کنیم:
1- ابوالفضل حسین بن حسن علوی می گوید: دخلت علی ابی محمد الحسن بن علی علیه السلام بسر من رای فهنأته بولادة ابنه القآئم(386)؛ بر امام عسکری علیه السلام در سامرا وارد شدم تا در ولادت صاحب الزمان علیه السلام به آن حضرت تهنیت بگویم.
2- احمد بن محمد می گوید: خرج عن ابی محمد علیه السلام حین قتل الزبیری: هذا جزاء من افتری علی الله تبارک و تعالی فی أولیائه زعم انه یقتلنی و لیس لی عقب، فکیف رای قدرة الله عزوجل. و ولد له و سماه م ح م د سنة ست و خمسین و مأتین(387)؛ بعد از کشته شدن زبیری نامه ای از امام عسکری علیه السلام به دستم رسید که در آن نوشته شده بود: این جزای کسی است که بر خدا و اولیایش افترا ببندد، و گمان کند که می تواند بدون جانشین، مرا بکشد، و قدرت خدا را چگونه دیده است. آن گاه می گوید: فرزندی برای آن حضرت در سال 255 زاییده شده که اسم ایشان را محمد گذاشت.
3- ابو هاشم جعفری می گوید: قلت لابی محمد علیه السلام جلالتک تمنعنی من مسألتک، فتأذن لی أن أسألک فقال: سل! قلت: یا سیدی! هل لک ولد؟ فقال: نعم...(388)؛ به امام عسکری علیه السلام عرض کردم: جلالت شما مانع از سؤال کردن من است، آیا اجازه سوال به من می دهید؟ حضرت فرمود، سوال کن. عرض کردم: ای آقای من! آیا برای شما فرزندی است؟ فرمود: آری...
4- صدوق از نسیم، خادم امام عسکری علیه السلام نقل می کند: قد دخلت علیه بعد مولده بلیلة فعطست عنده فقال لی: یرحمک الله! قالت نسیم: فرحت بذلک، فقال لی: الا أبشرک فی العطاس؟! فقلت: بلی یا مولای! فقال: هو امان من الموت ثلاثة ایام(389) بر حضرت صاحب الزمان علیه السلام بعد از گذشت یک شب از ولادتش داخل شدم، نزد او عطسه کردم، حضرت فرمود: یرحمک الله. من از این جمله خوشحال شدم. آن گاه فرمود: آیا می خواهی تو را در عطسه بشارت دهم؟ عرض کردم: بلی ای مولی من. فرمود: عطسه تا سه روز انسان را از مرگ در امان می دارد.
5- شیخ طوسی به سندش از نسیم و ماریه نقل کرده است: لما خرج صاحب الزمان علیه السلام من بطن امه سقط جاثیا علی رکبتیه، رافعا سبابته نحو السمآء ثم عطس. فقال: الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله عبدا... زعمت الظلمة ان حجة الله داحضة و لو أذن لنا فی الکلام لزال الشک(390)؛ هنگامی که صاحب الزمان علیه السلام از شکم مادرش بیرون آمد بر دو زانوی خود قرار گرفت، انگشت سبابه خود را به طرف آسمان اشاره کرد، سپس عطسه ای کرد و فرمود: الحمد لله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله عبدا داخرا غیر مستنکف و لا مستکبر آن گاه فرمود: ظالمان گمان کرده اند که حجت خدا زایل خواهد شد، و اگر برای ما اذن در کلام داده شود به طور حتم شک زایل خواهد شد.
6- شیخ طوسی رحمة الله علیه روایتی را از کامل بن ابراهیم مدنی و قصه ملاقات او با امام عسکری علیه السلام نقل کرده که در آن چنین آمده است: فجاءت الریح فکشفت طرفه فاذا انا بفتی کانه فلقة قمر من أبنآء أربع سنین او مثلها، فقال لی: یا کامل بن ابراهیم! فاقشعررت من ذلک و ألهمت أن قلت: لبین یا سیدی! فقال جئت الی ولی الله و حجته و بابه تسأله هل یدخل الجنة الا من عرف معرفتک؟ و قال بمقالتک؟ فقلت: ای والله(391)؛ ... بادی زد و پرده کنار رفت، ناگهان کودکی را به مانند پاره ماه با حدود چهار سال سن یا همین اندازه مشاهده کردم. به من فرمود: ای کامل بن ابراهیم! بدنم از این خطاب لرزید و الهام شدم که بگویم: لبیک ای آقای من! حضرت فرمود: تو نزد ولی خدا و حجت و باب او آمده ای تا از او سؤال کنی آیا به جز کسی که مثل معرفت تو را داشته و همانند تو می گوید داخل بهشت می شود؟ عرض کردم: آری....
7- عمرو اهوازی می گوید: أرانی أبومحمد علیه السلام ابنه و قال هذا صاحبکم بعدی(392)؛ امام عسکری علیه السلام فرزند خود را به من نشان داد و فرمود: این صاحب شما بعد از من است.
شیخ حر عاملی رحمة الله علیه می گوید: کلینی و دیگران به سندهایشان نقل کرده اند که جماعت زیادی امام زمان علیه السلام را بعد از وفاتش ملاقات کردند که از آن جمله عبارتند از: محمد بن اسماعیل بن موسی بن جعفر، حکیمه دختر محمد بن علی عموی پدرش، ابو علی بن مطهر، خادم ابراهیم بن عبده، ابو عبدالله بن صالح، ابراهیم بن ادریس، جعفر بن علی عمویش، عمرو اهوازی، ظریف خادم، فارسی، مدائنی و دیگران.(393)
8- معاویة بن حکیم و محمد بن ایوب بن نوح و محمد بن عثمان عمری می گویند: عرض علینا ابومحمد الحسن بن علی علیه السلام و نحن فی منزله و کنا اربعین رجلا. فقال: هذا امامکم من بعدی و خلیفتی علیکم اطیعوه و لا تتفرقوا من بعدی...(394) امام عسکری علیه السلام در منزل خود فرزندش را بر ما که چهل نفر بودیم عرضه داشت و فرمود: این امام شما بعد از من و جانشین من بر شماست، او را اطاعت کنید و بعد از من متفرق نشوید....

118 : آیا رسول خدا صلی الله علیه و آله از ولادت حضرت مهدی علیه السلام خبر داده است؟

آری، از 107 حدیث شهادت به ولادت آن حضرت از ناحیه رسول خدا صلی الله علیه و آله استفاده می شود. ابن عباس از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل کرده که فرمود: ان الله تبارک و تعالی اطلع الی الارض اطلاعه فاختارنی منها فجعلنی نبیا، ثم اطلع الثانیة فاختار منها علیا فجعله اماما، ثم امرنی ان اتخذه اخا و ولیا و وصیا و خلیفة و وزیرا، فعلی منی و انا من علی و هو زوج ابنتی و ابو سبطی الحسن و الحسین. ألا و أن الله تبارک و تعالی جعلنی و ایاهم حججا علی عباده و جعل من صلب الحسین ائمة یقومون بامری و یحفظون وصیتی، التاسع منهم قآئم اهل بیتی و مهدی امتی، اشبه الناس به شمائله و أقواله و أفعاله، یظهر بعد غیبة طویلة و حیرة مضلة...(395)؛ خداوند تبارک و تعالی توجهی بر زمین کرد و مرا انتخاب نمود و من را نبی قرار داد سپس بار دوم توجهی کرد و علی را از زمین انتخاب نمود و او را امام قرار داد و مرا امر نمود که او را برادر و ولی و وصی و خلیفه و وزیر خود قرار دهم، پسر علی از من و من از علی ام، او شوهر دختر من و پدر دو نوه ام حسن و حسین است. آگاه باشید! که خداوند تبارک و تعالی من و آنان را حجت هایی بر بندگانش قرار داده است. و از صلب حسین امامانی قرار داد که به امر من قیام کرده و وصیت مرا حفظ خواهند نمود. نهمین از آنها قائم اهل بیت من و مهدی امت من است شبیه ترین مردم به من در شمایل و اقوال و افعال است. بعد از غیبت طولانی و حیرت گمراه کننده ظهور می کند....