چهل و شش حدیث قدسی

سید محمد حسن مشکوة

حدیث سی و ششم

قال الله تبارک و تعالی
یابن ادم کم من سراج اطفاته الریح و کم من عابد افسده العجب و کم من فقیر افسده الفقر و کم من غنی افسده الغنی و کم من صحیح افسده العافیة و کم من عالم افسده العلم یابن ادم زارعونی و اربحو و اسئلونی و عاملونی فان ربحکم عندی ما لاعین رأت و لا اذن سمعت و لاخطر علی قلب بشر و لا تنفد خزائنی و لا ینقص ملکی و انا الوهاب
یابن ادم دینک لحمک و دمک فان صلح دینک صلح لحمک و دمک و ان فسد دینک فسد لحمک و دمک فلا تکن کالمصباح یضیئی للناس و یحرق نفسه بالنار اخرج حب الدنیا عن قلبک فانی لا اجمع حبی و حب الدنیا فی قلب واحداً کما لایجتمع الماء و النار فی اناء واحد و ارفق بنفسک فی جمیع الرزق فان الرزق مقسوم و الحریص محروم و البخیل مذموم و النعمة لاتدوم و الاجل معلوم و خیر الحکمة خشیة الله تعالی و خیر الغنی القتاعة و خیر الزاد التقوی و شر صلاحکم الکذب و شر نصیحتکم النمیمة و ما ربک بظلام للعبید
ای فرزند آدم چه بسیار چراغی را که باد خاموش نمود، و چه بسیار عبادت کننده ای را که عجب و خودبینی به تباهی کشاند و چه بسیار فقیری را که تنگدستی فاسد نمود، و چه بسیار ثروتمندی را که ثروت به فساد (و طغیان) وا داشت، و چه بسیار سالم و تندرستی را که سلامت آنها را فاسد (و غافل) نمود، و چه بسیار دانشمندی که علم آنها را به تباهی مبتلا کرد.
ای فرزند آدم در زراعت و کارهای پرسود و نیاز و حاجتی که داری با من معامله کن (و مرا طرف معامله خود قرار بده)، چرا که سود شما نزد من است که آنرا نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و بر قلب هیچ کس خطور نکرده، گنجهای من تمامی ندارد، ملک و حکومت من کم نخواهد شد (و از دست قدرت من خارج نمی شود)، و (تنها) من بخشنده ام!
ای فرزند آدم دین تو گوشت و خون تو است (باید با تمام وجود تو آمیخته باشد)
پس اگر دین تو سالم بود و به صلاح رسید، گوشت و خون تو نیز چنین باشد، و اگر دین تو تباه شد گوشت و خون تو نیز تباه گردد.(38)
همانند چراغ نباش که روشنی بخش مردم است ولی خویشتن را با آتش می سوزاند (39) محبت دنیا را از دل خویش بیرون کن، زیرا من هرگز محبت خود را با دوستی دنیا در یک دل جمع نمی کنم، همانگونه که آب و آتش در یک ظرف جمع نمی شود. (در بدست آوردن) روزیها با نفس خویش مدارا کن (و حرص نزن) چون روزی قسمت شده و انسان حریص، محروم است (بیش از آنچه مقدر اوست به او نمی رسد) و فرد بخیل مورد نکوهش است و نعمت دائمی نیست (ممکن است از تو گرفته شود) و مدت عمر هرکس (نزد خداوند) معلوم است و بهترین حکمت (و علم و دانش) ترس از خداوند متعال است، و بهترین بی نیازی قناعت کردن و بهترین زاد و توشه تقوا و پرهیزکاریست، آنچه برای صلاح حال شما ضرر دارد دروغ است، و سخن چینی عمل بدی است که شما را هلاک می کند، و پروردگار تو نسبت به بندگان ستمکار نمی باشد (بلکه آنها با نافرمانی خویش به خود ستم می کنند).

حدیث سی و هفتم

قال الله تبارک و تعالی
یابن ادم اکثر من الزاد فان الطریق بعید بعید وجدد السفینة فان البحر عمیق عمیق و خفف الحمل فان الصراط دقیق دقیق و اخلص العمل فان الناقد بصیر بصیر و اخر نومک الی القبر و فخرک الی المیزان و شهوتک الی الجنة و راحتک الی الاخرة و لذتک الی الحور العین و کن لی اکن لک و تقرب الی باستهانة الدنیا و تبعد عن النار ببغض الفجار و حب الابرار فان الله لا یضییع اجر المحسنین.
ای فرزند آدم زاد و توشه زیاد بردار چون راه (مرگ و قیامت) دور است و دور، و کشتی خود را عوض کن چون دریا عمیق است و عمیق و وزر و بال خود را سبک گردان چون صراط دقیق است و دقیق، و عمل را خالص گردان چون بررسی کننده بصیر است و بصیر، و خواب خود را به قبر واگذار و فخرت را به میزان و شهوت خود را به بهشت و راحتی را به آخرت و لذت را به حور عین و تو برای من باش، من برای تو می شوم و تقرب به من پیدا کن بوسیله بی اهمیتی به دنیا و از آتش دور کن خود را به بغض گنهکاران و محبت نیکان. همانا خداوند پاداش نیکوکاران را ضایع نمی کند.

حدیث سی و هشتم

قال الله تبارک و تعالی
یابن ادم لا تعصنی و تسئل المغفرة،
یابن ادم تضرع لعبادتی و الا املأقلبک فقراً و یدیک سعیاً و بدنک تعباً و صدرک هماً و لا اجیب دعائک و اجعل دنیاک عسرة و رزقک قلیلاً،
یابن ادم انا راض بصلواتک یوماً فیوماً فارض عنی بقوتک یوماً فیوماً
یابن ادم مهلاً فان الرزق مقسوم و الحریص محروم و الحاسد مذموم و النعمة لا تدوم،
یابن ادم استحکم سفینة فان البحر عمیق و اکثر من الزاد فان العقبة کؤد کؤد یا موسی ان العبد یعمل فی الدنیا حتی یدرکه الموت فیندم علی ما سلف من الذنوب و الخطایا و سئل الرجعة الی الدنیا لیعمل عملاً صالحاً ربنا ابصرنا فارجعنا نعمل صالحاً انا موقنون فوعزتی و جلالی لا ارد احداً ابداً، یا موسی من سرنی و اتقی منی اعطیته الجنة یا موسی الدنیا لعب و لهو و زینة و تفاخر و لیس للمؤمن فیها الا العبادة و الهم و الغم و فی الاخرة الجنة، یا موسی القیمة یوم شدید لایغنی والد عن ولده شیئاً و لامولود عن والده شیئاً کم من غنی قد ترک نقده فی الدنیا و خرج منها الی الاخرة و هو فقیر وحید من ماله و نادم علی عمله و جمع ماله لوارثه و کان اشد الناس عذاباً یوم القیمة زدناهم عذاباً فوق العذاب بما کانوا یکسبون.
ای فرزند آدم با انجام گناه از من درخواست آمرزش نداشته باش
ای فرزند آدم در هنگام عبادت من تضرع (40) داشته باش، در غیر اینصورت نسبت بتو چند کار انجام می دهم: 1- دلت را پر از فقر (و نیاز) 2- دستت را در سعی (و تلاش دنیا) 3- جسمت را رنجور و خسته 4- سینه ات را پر از غم و اندوه قرار میدهم 5- دعایت را مستجاب نمی کنم 6- دنیایت را همراه سختی 7- و روزیت را اندک می گردانم
ای فرزند آدم من به نمازهای روزانه تو رضا می دهم پس تو نیز به رزقی که در هر روز به تو میدهم راضی شو.
ای فرزند آدم آهسته رو (و حرص نزن) چون روزی قسمت شده و حریص محروم است و حسود مورد نکوهش و نعمت ناپایدار.
ای فرزند آدم کشتی را محکم بساز زیرا دریا بسیار عمیق است و توشه بسیار بردار که راه بسیار طولانی و سخت است.
ای موسی: بنده در دنیا مشغول کارهای خویش است، تا مرگ به سراغ او می آید و بر گناهان و خطاهای گذشته خویش پشیمان می شود و از خداوند درخواست بازگشت به دنیا را می کند تا عمل صالح انجام دهد، می گوید: پروردگارا تو (اکنون) ما را بینا کرده ای (و حقیقت حال بر ما روشن گردید) ما را باز گردان تا عمل صالح انجام دهیم که ما اهل یقین هستیم (خداوند در پاسخ این شخص می گوید): قسم به عزت و جلالم که هرگز کسی را به دنیا باز نمی گردانم.
ای موسی: هر کس مرا خشنود کند و تقوای مرا برگزیند بهشت را به او عطا می کنم.
ای موسی: (حقیقت) دنیا بازیچه و مشغولیت (سرگرمی) و زینت و فخر فروشی به یکدیگر است، و برای مؤمن در دنیا جز عبادت و بندگی و غم و اندوه، و در آخرت جز بهشت نمی باشد
ای موسی: قیامت روز سختی است که هیچ پدری از فرزندش و هیچ فرزندی از پدرش چیزی را کفایت نمی کند، چه بسیار فقیری که آنچه حاضر و آماده برای او در دنیا بوده، رها کرده و از دنیا با خشنودی خارج می شود (و از عملش) سپاسگزاری شده
و چه بسیار ثروتمندی که اموال خود را در دنیا باقی گذاشته (وبدون آن) به آخرت آمده (و در آنجا) تنها و فقیر (بدون مال) و پشیمان بر کارهایش است، مال خود را برای وارث گذاشته و در قیامت عذابش از دیگر مردم سخت تر است
(خداوند درباره او می فرماید): بخاطر اعمالی که در دنیا انجام داده عذابی بر عذاب او بیفزائیم